21 Ekim 2026
Azerbaycan’daki devlet okullarında başörtülü öğrencilerin bazı okullara alınmamasıyla başlayan ve diplomatik iddialarla tırmanan süreç, Bakü yönetiminin 31 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşını “istenmeyen kişi” ilan etmesiyle yeni bir boyut kazandı. Aralarında DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ve Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan’ın da bulunduğu 31 isme ülkeye giriş yasağı getirilirken, 7 kişi hakkında uluslararası arama kararı çıkarıldı.
Tarihi ve siyasi bağlarıyla sık sık “iki devlet tek millet” söylemiyle anılan Türkiye ile Azerbaycan arasında son günlerde yaşanan gelişmeler, ikili ilişkilerde dikkat çeken bir gerilimi beraberinde getirdi. Eğitim politikası ve başörtüsü tartışmalarıyla başlayan süreç, karşılıklı diplomatik açıklamaların ardından Türk vatandaşlarına yönelik giriş yasağı ve arama kararlarına uzandı.
Okullardaki Kıyafet Düzenlemesi ve İlk Siyasi Tepkiler
İki ülke arasındaki gerilimin ilk başlığını Azerbaycan’daki devlet okullarında uygulanmaya başlanan yeni kıyafet düzenlemesi oluşturdu. Söz konusu düzenlemede başörtüsü açıkça yasaklanmamasına rağmen, başörtülü öğrencilerin bazı okullara alınmadığına ilişkin haberler kamuoyunda tepkilere yol açtı. Türkiye’den uygulamaya yönelik eleştiriler yükselirken Bakü yönetimi tartışmaya müdahale edilmemesi gerektiğini savundu; Azerbaycan’daki iktidar partisi ise Türkiye’deki iktidar partisini konuyu siyasi baskı aracına dönüştürmekle suçladı.
Bakü Zirvesi, Hakan Fidan İddiaları ve Büyükelçilikten “Dezenformasyon” Yanıtı
Gerilimin bir diğer ayağı Bakü’de düzenlenen Asya’da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı’nın (CICA) 7. Zirvesi’nde yaşandı. İsrail Cumhurbaşkanı İzak Herzog konuşmasına başlarken Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve beraberindeki heyetin de aralarında bulunduğu 10’dan fazla ülkenin temsilcisi salonu terk etti. Bu adım Türkiye’nin İsrail’e yönelik tutumunu gösteren dikkat çekici bir diplomatik mesaj olarak yorumlandı.
Ancak Bakan Fidan’ın Bakü temasları, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev yönetimine yakın Qafqazinfo sitesinde yayımlanan iddialarla gündeme taşındı. Haberde, Fidan’ın Bakü’de Gençliğe Yardım Fonu’nda gerçekleştirdiği görüşmede belirli talimatlar verdiği öne sürülerek Türkiye’ye yönelik darbe ve kaos girişimleri suçlamaları dile getirildi. Türkiye’nin Bakü Büyükelçiliği ise iddialara sert tepki göstererek, haberin asılsız iddialara dayandığını ve Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilere zarar vermeyi amaçlayan bir dezenformasyon girişimi olduğunu açıkladı.
Gergerlioğlu ve Erbakan Dahil 31 İsime Giriş Yasağı, 7 Kişiye Arama Kararı
Karşılıklı açıklamalar ve güven tartışmalarıyla büyüyen gerilimin son halkası 20 ve 21 Ekim tarihlerinde yaşandı. Azerbaycan Başsavcılığı, 20 Ekim’de Türkiye’den 7 kişi hakkında “anayasal düzenin zorla değiştirilmesine yönelik çağrılar ve dini nefreti körükleme” iddialarıyla uluslararası arama kararı çıkarıldığını duyurdu. Bir gün sonra, 21 Ekim’de ise Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı 406/26 sayılı açıklamasıyla 31 Türk vatandaşını “istenmeyen kişi” ilan ederek ülkeye girişlerini yasakladı.
Giriş yasağı getirilen isimler arasında DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan ve HÜDA PAR Genel Başkan Yardımcısı Yahya Uğraş yer aldı. Listede ayrıca Eski Ayasofya İmamı Mehmet Boynukalın, gazeteci ve yazarlar Yusuf Kaplan ile İsmail Kılıçarslan, spor yorumcusu Ahmet Çakar ve çeşitli gazeteci ile yazarlar bulundu.
Azerbaycan yönetimi karara gerekçe olarak sosyal medya ve internet platformlarında yapılan, ülkenin egemenliğini, milli güvenliğini ve anayasal düzenini hedef aldığı ileri sürülen açıklamaları gösterdi. Ancak bakanlık açıklamasında, listedeki her bir kişi için ayrı ayrı hangi paylaşımın karara dayanak oluşturduğu belirtilmedi. Eğitim politikasından diplomatik krize uzanan bu gelişmelerin ikili ilişkilere nasıl yansıyacağı merak konusu olurken, gözler Ankara ve Bakü’den gelecek yeni açıklamalara çevrildi.
Yorumlar