13 Kasım 2026
Türk Tabipleri Birliği (TTB), Sağlık Bakanlığı 2027 Yılı Bütçesi üzerine değerlendirmesini, 13 Kasım 2026 günü bir basın toplantısı ile açıkladı.
Basın toplantısına TTB Merkez Konseyi II. Başkanı Dr. Ayşe Gültekingil, Merkez Konseyi Genel Sekreteri Dr. Ali Karakoç ve Merkez Konseyi üyesi Dr. İrem Yıldız katıldı.
Toplantıda ilk sözü alan Dr. Ali Karakoç; bütçe tekliflerinin teknik metinlerden öte, kamu kaynaklarının kimden ve nasıl elde edilip kime ve nasıl bölüştürdüğünü gösteren, dolayısıyla siyasi iktidarların sosyal, ekonomik ve politik tutumunu yansıtan metinler olduğunu vurguladı. “Bireyin ve toplumun sağlıklı olması için ekonomik, sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde olması gerekir” diyen Karakoç, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na katılmak üzere yaptıkları başvuruya yanıt alamadıklarını aktardı ve toplumdan, toplumun örgütlü yapılarından kaçırılarak toplum yararına bir bütçe yapılamayacağını dile getirdi.
Basın açıklamasının okunmasının ardından, toplantıya katılan Yeni Parti Bursa Milletvekili Dr. Kayıhan Pala ile Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Kocaeli Milletvekili Dr. Ömer Faruk Gergerlioğlu da kısa birer konuşma yaptı.
Dr. Kayıhan Pala; bütçede sağlığa ayrılan payın azalmasına, şehir hastanelerinin bütçeyi rehin almasına, Hatay’daki hekimlerin halen konteynırlarda hizmet vermeye zorlanmasına, 600 bin sağlık emekçisinin işsiz olmasına, yenilikçi kanser ilaçları üzerinden tedavi sağlanmamasına değindi ve “Kamucu, eşit, ücretsiz, erişilebilir, nitelikli bir sağlık sistemini birlikte kurmamız gerek” dedi.
Dr. Ömer Faruk Gergerlioğlu da bütçe teklifini sağlığa ayrılan payın düşürülmesi, yenidoğan ölümleri, özelleştirme politikaları, sağlık emekçilerinin özlük haklarının gasp edilmesi ve bölgesel eşitsizlikler üzerinden eleştirdi. Gergerlioğlu, TTB ve tüm sağlık emek-meslek örgütlerinin bütçe görüşmelerine katılmasının engellenmesine de tepki gösterdi.
Katkıların ardından son sözü alan Dr. Ali Karakoç; DİSK, KESK, TMMOB ve TTB’nin “Gelirde ve Vergide Adalet, Halk için Bütçe, Demokratik Türkiye” başlığıyla 12 Aralık Cumartesi günü Ankara’da düzenleyeceği mitinge çağrı yaparak toplantıyı sonlandırdı.
TTB’nin Sağlık Bakanlığı 2027 Yılı Bütçe Kanunu Teklifi değerlendirmesinin tamamı için tıklayın.
Dr. Ayşe Gültekingil tarafından okunan açıklama şöyle:
Türk Tabipleri Birliği’nin 2027 Yılı “Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi”
Üzerine Değerlendirmesi
1. Türkiye’nin Sağlığı ve 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifinin İçeriği
1.1. 2027 Yılı Bütçe Teklifi “Sosyal Devlet” İlkesine Aykırılıklar Taşımaktadır
Öncelikle, 16 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunulmuş olan “2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi”nin, ekinde verilen cetveller değerlendirildiğinde temel hükümlerden biri olarak Anayasa’nın ikinci maddesinde tanımlanmış olan “sosyal devlet” ilkesine aykırı bir içeriğe sahip olduğunu paylaşmak istiyoruz. Söz konusu saptamamızın gerçekliğini iki grup veriyle ortaya koyabiliriz.
Birincisi, önceki yıllara göre 2027 yılında az kazanandan daha çok, çok kazanandan daha az vergi alınacaktır. 2027 yılı için toplam bütçe geliri 25 trilyon 436 milyar 901 milyon 624 bin TL olup bunun %87’sinden fazlası (22 trilyon 139 milyar 309 milyon 501 bin TL) vergi gelirleri olarak öngörülmektedir. Toplam vergi gelirlerinin %35,9’u doğrudan vergilerden, %42,1’i ise KDV ve ÖTV gibi dolaylı vergilerden sağlanacaktır. Emekçiler, ücret ve maaşlarıyla temel yaşam gereksinimlerini karşılarken neredeyse her alışverişlerinde dolaylı vergi öderler. Gelirlerinin daha büyük bölümünü tüketime ayırmak zorunda oldukları için bu vergilerin yükünü gelirlerine oranla daha ağır taşırlar. Vergide adaletin temel koşulu, emekçilerin sırtındaki vergi yükünün büyük servet sahiplerine aktarılmasıdır. Bu amaçla yoksulluk sınırının altındaki gelirler gelir vergisinden muaf tutulmalıdır. Emekçilerin ücret ve maaşlarından yapılan gelir vergisi kesintilerinde üst sınır %15 olmalı, kesinti oranları yıl içinde artırılmamalıdır. Gelir eşitsizliğini derinleştiren dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı düşürülmeli, kâr, rant, faiz ve mülkiyet üzerinden alınan vergilerin payı artırılmalıdır.
Gelir ve kazanç üzerinden alınacak vergilerin yalnızca %29,8’ini şirketlerden alınan kurumlar vergisi, %70,2’sini ise ücretliler, küçük esnaf ve köylülerden alınacak vergiler oluşturmaktadır. Oysa 2022’de kurumlar vergisinin payı %59,1, maaş ve ücretlerden alınan verginin payı %40,9’du. Kurumlar vergisinin payının 2027’de neredeyse yarıya düşürülmesi, çok kazanandan az, az kazanandan çok vergi alınmak istendiğinin önemli bir göstergesidir.
İkincisi ise, bütçenin en az %12,3’ü (3,3 trilyon TL’den fazlası) “iç ve dış güvenlik” için ayrılırken, toplumun sağlığının korunmasına bütçenin %2,2’sinden azı olan 586,9 milyar TL, tedavi hizmetlerine 1,5 trilyon TL (%5,6) ayrılmıştır. Yükseköğretime bütçenin %3,3’ü, ortaöğretime %2,6’sı, sosyal güvenliğe %10,6’sı, sanat ve kültüre ise yalnızca on binde 7,3’ü (19,8 milyar TL) ayrılmıştır. Bu dağılım, toplumun büyük çoğunluğunun yararlanacağı sosyal politika alanlarına bütçede çok az yer verildiğini göstermektedir.
1.2. Sağlıklı Bir Toplum İçin Yalnızca Sağlık Hizmetleri Yeterli Değildir
Kişilerin ve toplumların sağlık durumu; yeterli ve dengeli beslenme, temiz içme ve kullanma suyu, barınma, altyapı ve eğitim başta olmak üzere sosyoekonomik koşulların yanı sıra sağlık hizmetlerinin ulaşılabilirliği, kullanılabilirliği ve niteliği tarafından belirlenir. Üretim ve bölüşüm ilişkilerinin ortaya çıkardığı olumsuz koşullar toplum sağlığını bozar; koşulların iyileşmesi ise sağlığı olumlu etkiler. Bu koşulların iyileşmesi, toplum sağlığını değerlendirmede kullanılan temel göstergelere de yansır. Bebek ölümleri başta olmak üzere erken ölümler azalır, doğuşta beklenen yaşam süresi ve sağlıklı yaşam süresi uzar.
Yaşam koşullarındaki eşitsizlikler toplum sağlığında da bölgesel ve sınıfsal eşitsizliklere yol açar. Temel gereksinimlerin karşılanmasındaki farklılıkları azaltmak için mücadele etmek, toplumun sağlıklı olmasını talep etmektir. Uzun yıllardan beri TTB ve aktivistleri, yöneticileri olarak yukarıda paylaştığımız bu kadar yalın bir gerekçeyle; “sağlıklı bir toplum için yalnızca sağlık hizmetleri yeterli olmadığı için” ülke ekonomisiyle, üretim ve bölüşüm ilişkilerinin belirlendiği bir alan olarak siyasetle ilgileniyoruz. İlgilenmeye de devam edeceğiz.
1.3. Toplumsal Bölüşümdeki Eşitsizlik, Yoksulluk ve Sağlık
TÜİK’in 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçlarına göre; İstanbul, Ege, Batı Anadolu, Batı Marmara ve Doğu Marmara’nın toplam hanehalkı tüketim harcamalarındaki payı nüfus içindeki paylarından fazladır. Diğer yedi bölgede ise tüketim harcamalarındaki pay nüfus içindeki payın gerisinde kalmaktadır. Bölüşüm eşitsizliğinin en fazla olduğu bölgeler Güneydoğu Anadolu, Ortadoğu Anadolu, Kuzeydoğu Anadolu ve Batı Karadeniz’dir.
Toplam tüketim harcamaları içinde gıda harcamalarının payı en yüksek olan bölgeler, yoksulluğun en fazla olduğu bölgelerdir. Bu sıralamada Güneydoğu Anadolu ilk, Ortadoğu Anadolu ikinci, Kuzeydoğu Anadolu üçüncü sıradadır. Her iki hesaplama birlikte değerlendirildiğinde bölüşüm eşitsizliklerinin ve yoksulluğun en derin yaşandığı üç bölge Güneydoğu Anadolu, Ortadoğu Anadolu ve Kuzeydoğu Anadolu’dur.
Toplumsal sağlık düzeyinin göstergelerinden biri olan bebek ölüm hızı, bir yıl içinde canlı doğan her bin bebekten bir yaşını doldurmadan ölenlerin sayısını gösterir. Sağlık Bakanlığı İstatistik Yıllığı 2025 Haber Bülteni verilerine göre, Türkiye’de bebek ölüm hızı binde 7,7’dir. Bölgesel olarak en iyi durumda Batı Marmara (binde 5,6) bulunurken, en yüksek hız Güneydoğu Anadolu’da binde 11,5’tir. Türkiye ortalamasının üzerinde bebek ölüm hızına sahip diğer bölgeler Kuzeydoğu Anadolu, Akdeniz ve Ortadoğu Anadolu’dur. Bebek ölüm hızının en yüksek olduğu dört bölgeden üçünün bölüşüm eşitsizliğinin en derin yaşandığı bölgeler olması, toplumsal bölüşüm ile sağlık düzeyi arasındaki ilişkiyi göstermektedir.
Gelir dağılımındaki eşitsizliği gösteren Gini katsayısı, 0 ile 1 arasında değer alır. Değerin yükselmesi eşitsizliğin arttığı anlamına gelir. Dünya Bankası ve IMF’nin 2025 verileriyle 127 ülke için yaptığı hesaplamada Türkiye’nin Gini katsayısı 0,44, dünya ortalaması 0,33’tür. Ayrıca Türkiye, OECD’nin 38 üyesi arasında 2024 yılında bebek ölüm hızının en yüksek olduğu Meksika ve Kosta Rika’nın ardından üçüncü sıradadır. Türkiye, benzer gelir ve zenginlik düzeyindeki ülkeler arasında toplumsal sağlık düzeyi en kötü olanlar arasındadır. Toplumsal sağlık düzeyinin iyileşebilmesi için öncelikle bölüşüm eşitsizlikleri giderilmelidir.
2. Sağlık Bakanlığı’nın 2027 Yılı Bütçesi
2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi 27 trilyon 276 milyar 87 milyon 71 bin TL, Sağlık Bakanlığı bütçesi ise 1 trilyon 966 milyar 862 milyon 990 bin TL’dir. Merkezi Yönetim Bütçesi’nde 2026 yılına göre %44,1 artış öngörülürken Sağlık Bakanlığı bütçesinin toplam bütçe içindeki payı %7,8’den %7,2’ye gerilemiştir. Bu, Sağlık Bakanlığı bütçesinin genel bütçedeki payında %8,3 azalma anlamına gelmektedir. Halkın sağlığının bütçe öncelikleri içinde bu şekilde arka sıralara atılmasını kabul etmiyoruz. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmelerinde bu payın artırılması yönünde karar alınmasını talep ediyoruz.
Sağlık Bakanlığı bütçesini yakından incelersek; bütçenin %29,76’sı koruyucu, %69,11’i tedavi edici sağlık programlarına ayrılmıştır. Kişi başına koruyucu sağlık programları için 6.470,9 TL, tedavi edici sağlık programları için 15.024 TL olmak düşmektedir yani 2027 yılı bütçe teklifindeki haliyle Sağlık Bakanlığı bütçesinden kişi başına düşen miktar yalnızca 21.494,9 TL’dir.
Tedavi edici sağlık programı bütçesine ayrılan 1 trilyon 359 milyar 217 milyon 933 bin TL’lik payın %64,57’si çalışan giderlerine, %8,06’sı prim giderlerine, %11,82’si şehir hastanelerinin hizmet alımı ve kira bedellerine ayrılmış; sonuç olarak bu üç kalemin toplamı %84,45’e ulaşmıştır.
2027 yılında 18 şehir hastanesi için şirketlere ödenecek toplamda 160 milyar 660 milyon 17 bin TL’nin 78 milyar 386 milyon 539 bin TL’siyle hizmet alımı yapılacak, 82 milyar 273 milyon 478 bin TL’si de kira bedeli olarak harcanacaktır. Toplum yararı gözetilerek bu uygulamadan vazgeçilmeli; şirketlerle yapılan sözleşmeler feshedilmeli, kira ve hizmet bedeli ödemeleri sonlandırılmalı, şehir hastaneleri herhangi bir ödeme yapılmadan Sağlık Bakanlığı’na devredilmelidir.
2.1. Yenidoğan Yoğun Bakım Yataklarının Mülkiyetindeki Çarpıklık Giderilmelidir
Sağlık Bakanı’nın TBMM’de paylaştığı Ekim 2025 verilerine göre; hastanelerin %34’ü, hastane yataklarının %19’u özel sektöre aittir; uzman hekimlerin %29,7’si, hemşire ve ebelerin %12,5’i, diğer personelin %33’ü özel sektörde çalışmaktadır. Erişkin yoğun bakım yataklarının %26’sı özel sektöre aitken, yenidoğan yatakları söz konusu olduğunda bu oran artmaktadır, toplam 13 bin 309 yenidoğan yoğun bakım yatağının %50’si özel sektöre ait olduğu görülmektedir. Sağlık Bakanlığı özel sektörün sahip olduğu hastane sayısının nerdeyse 2 katına, hastane yatağının nerdeyse 3,5 katına sahipken, yenidoğan yoğum bakım yatağı sayısı neden özel hastanelerin sahip olduğundan çok daha az sayıdadır? Bu tablo toplumun sağlık hakkı ve kamu yararı adına kabul edilemez; yenidoğan yoğun bakım yatakları başta olmak üzere kamunun aleyhine olan bu çarpıklıklar bir an önce giderilmelidir.
2.2. Aşılama Başta Olmak Üzere Koruyucu Sağlık Hizmetlerindeki İhmal Devam Ediyor
Çalışan giderleri ve sosyal güvenlik primi ödemeleri dışarıda tutulduğunda Sağlık Bakanlığı bütçesinde doğrudan sağlık hizmetleri için ayrılan miktar yalnızca 718 milyar 126 milyon 777 bin TL’dir. Buna göre kişi başına koruyucu sağlık programları için 3.860,6 TL, tedavi edici sağlık programları için 4.112,8 TL, toplamda ise 7.973,4 TL ayrılmıştır. Kişi başına koruyucu sağlık hizmetlerine düşen 3.860 TL, eczane satış fiyatıyla yalnızca beş adet mevsimlik grip aşısı bedelidir. Grip aşısı herkese önerilmesine karşın SGK yalnızca 65 yaş üzerindekiler ile belirli hastalıkları veya risk durumları bulunan kişiler aşı giderlerinin bir bölümünü karşılamakta; toplumun büyük çoğunluğu, aşıya eğer ulaşabilirse, aşıyı cepten ödemek zorunda kalmaktadır.
Rahim ağzı kanserinden koruyan HPV aşısı da, mevcut ve önceki Sağlık Bakanlarının programa alınacağı yönündeki açıklamalarına karşın hâlâ aşı takvimine dahil edilmemiştir. Bu tutum, aşıyla önlenebilir bir hastalık olmasına rağmen gelecekte binlerce rahim ağzı kanseri hastasının olacağı anlamına gelmektedir. Buna rağmen HPV aşısının programa hâlâ dâhil edilmemiş olması söz konusu durumun ekonomik olmaktan çok siyasi tercihler nedeniyle yaşandığının da bir göstergesidir. Ayrıca 2026 yılı boyunca aşıların zamanında tedarik edilmemesi nedeniyle aile sağlığı merkezlerinde aşılama hizmetleri aksamış, bebek ve çocukların aşıları yapılamamış, aşılamada istenen yüzdeler sağlanamamıştır. Sağlık Bakanı’nı ve Halk Sağlığı Genel Müdürü’nü bu sorunları bir daha yaşanmayacak biçimde çözmeye davet ediyoruz.
2.3. İş Barışını ve Dayanışmayı Daha da Bozacak Uygulamalar İptal Edilmelidir
Sağlık Bakanlığı’nın Ağustos 2026’da uygulamaya koyduğu “Bireysel Hedef Katsayısı” uygulaması, performansa dayalı ücretlendirmeye yeni bir boyut kazandırmıştır. Meslektaşlar arasındaki dayanışmayı ve iş barışını bozan performans sistemi, hekimlerin ve diğer sağlık emekçilerinin daha fazla iş yapma kaygısıyla yıllık izin ve sağlık raporu gibi özlük haklarından da vazgeçmelerine neden olmaktadır. Yeni uygulamayla zor, uzun zaman alan ve az kazandıran vakaların tercih edilmemesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Ancak bu uygulama ile çalışma yaşamındaki sorunlar daha da büyüyecektir. Sürekli daha fazla vaka almaya çalışılacak, bunun için dinlenme sürelerinden vazgeçilecek; tükenmişlik ve yabancılaşma derinleşecektir.
Sağlık Bakanlığı bu uygulamayı geri çekmelidir. Hekimlerin maaş ve emekli aylıklarına etki edecek 7.200 ek gösterge uygulanmalı, özel hizmet tazminat oranları yükseltilerek maaşlarda en az %150-200 artış sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır. Performans sisteminden çıkışta bir geçiş dönemi tanımlanacaksa, bu dönemde performans ücretinin aylık gelir içindeki payı %10-15’i geçmemelidir.
2.4. Emekli Hekimler Arasındaki Farklılık Giderilmelidir
Hekimlerin emekli oldukları sosyal güvenlik kurumundan kaynaklanan ve uçurum haline dönüşen emekli maaşı farklılıkları geciktirilmeden çözüme kavuşturulmalı; düşük maaşlar bu bütçe döneminde muadili en yüksek maaşla eşitlenmelidir.
2.5. “Sağlıkta Şiddet” Yasası En Kısa Sürede Çıkarılmalıdır
Neoliberal sağlık politikalarının Türkiye’deki uygulaması olan “Sağlıkta Dönüşüm Programı” ile sağlık hizmetlerinin üretim ve sunumunda, özellikle tedavi edici hizmetlerde, sanayideki Fordist üretim modeline benzer bir işleyiş olağan hale getirilmiştir. Böylece “hastalık yok, hasta var” yaklaşımının yerini “hasta yok, hastalık var” anlayışı almıştır. Hekim ve hasta arasındaki nitelik olarak oldukça özgün ve özel olması gereken bir ilişkide her ikisi de birbirine yabancılaşmış ve her ikisi de sağlık hizmetlerinin nesnesine dönüşmüştür. Bunun sonucu 2010’lu yılların başından itibaren sağlıkta şiddet giderek yaygınlaşması ve sıklaşması olmuştur. Sağlıkta şiddet, sağlık emekçileri için giderek artan kaygı, korku, psikolojik travma, fiziksel yaralanma ve ölüm riski yaratmaktadır. Sağlık hizmeti sunulan çalışma ortamı hem hizmet alanlar hem de sağlık emekçileri için sorun üretir hale gelmiştir.
İnsana ve çalışana yakışır çalışma koşulları yaratılana kadar sağlıkta şiddetin azaltılması için TTB tarafından hazırlanarak yetkili kamu birimlerine iletilen “Sağlıkta Şiddet Kanun Tasarısı Taslağı” herhangi bir maddesi değiştirilmeden yasalaştırılmalıdır. Aynı zamanda sağlık sisteminin insan ve toplum odaklı, kamusal bir sisteme dönüştürülmesi için bütün taraflar zaman kaybetmeden bir araya gelmelidir. Bu dönüşüm sağlanmadan sağlıkta şiddetin ve sağlık emek göçünün azaltılamayacağı bilimsel bilgiye dayalı bir gerçekliktir.
Kamusal Sağlık Sistemi İçin Birlikte Mücadeleye!
Sağlık Bakanlığı bütçesi için ayrılan pay genel bütçenin %15’inden daha düşük olmamalıdır. Söz konusu pay, Sağlık Bakanlığı’nın sağlık hizmetlerinin kamusal olarak üretildiği ve sunulduğu bir sistemde, ülkede yaşayan herkesin prim dahil herhangi bir ödeme yapmaksızın sağlık hizmeti gereksinimlerinin kamusal olarak karşılanmasını sağlaması hedefiyle uyumlu olmalıdır.
Bir defa daha belirtelim; Sağlık Bakanlığı bütçesinin ana hedefi sağlığın bir bütün olarak korunduğu ve geliştirildiği bir topluma, toplumsal yaşantıya ulaşmak olan programların finansmanı olmalıdır. Bunun için de var olan siyasi iktidara rağmen kamu mülkiyeti ve kamu işletmeciliğine dayalı “Kamusal Sağlık Sistemi”ni inşa edebilmek için yalnızca hekimler ya da sağlıkçılar değil, internet kuyruklarında muayene, ameliyat vb. sağlık hizmetine ulaşabilmek için aylarca sıra bekleyenler, kamu sağlık sigortası kapsamında olmayanlar başta olmak üzere yaşadıkları olumsuzlukları hak etmediğini ve çözümünün mümkün olduğunu düşünen toplumun tüm kesimleri hep birlikte omuz omuza vermelidir.
Bu nedenle hem sağlığa ayrılan bütçenin artırılmasını talep ediyor hem de tüm hekimleri, sağlık emekçilerini ve sağlık hakkını talep eden halkımızı 12 Aralık’ta Ankara’da yapılacak “Gelirde ve Vergide Adalet, Halk için Bütçe, Demokratik Türkiye” mitinginde hep birlikte olmaya davet ediyoruz.
Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi

























Yorumlar