10 Kasım 2026
ÖFG TV’den herkese merhaba, her hafta Salı günü saat 21.00’da haftanın önemli insan hakları konuları ve konukları ile size sunduğumuz programımıza başlıyoruz.
Değerli izleyenler, bu hafta yine maalesef son derece ağır insan hakları ihlalleri ile ilgili bir gündemimiz var. İş cinayetleri, Türkiye’nin düşmeyen gündemi, Avrupa 1.’liği düşmüyor maalesef, kötü işlerde hep birinciyiz ve insanlar ölüyor maalesef.
Dün korkunç bir haber aldık. İzmir Aliağa’da Habaş patladı, 17 işçi hayatını kaybetti ve 1 kişi işçi yakını da bunu protesto etmek için gelip fabrika önünde kendini yaktı. Bu denli dehşet veren bir durum var, korkunç bir durum var İzmir’de ancak bunun nedeni nedir?
Bakın İliç’te, Soma’da, Gayrettepe’de, Dilovası’nda siz iş cinayetlerini sorgulamazsanız adalet tecelli etmezse sonuç bu olur işte. “Ya bir olay oldu 3-5 palavra atıp işi kapatalım.” Diyen yetkililerin olduğu bir yerdeyiz. Her yerde bunu yaptılar. Geçen sene bu zamanlarda da büyük büyük laflar ediyorlardı. “Dilovası’ndaki facianın peşini bırakmayacağız, gereken cezalandırmalar yapılacak.” Hiçbir şey yapılmadı, kimse istifa etmedi. Açığa alınanlar geri iade edildi ve adalet hala sağlanmadı. İşte biz bunu kaç gündür söylüyoruz, 3 Kasım’da Dilovası Parfüm Deposu Faciası’nın mahkemesi oldu. Orada da söyledik, mahkemeden yine adalet çıkmadı ama tahliyeler çıktı! 8 Kasım’da Dilovası faciasının yıldönümüydü ve yine adaletin tecelli etmediğini orada, şu anda kaldırılan binanın önünde söyledik. Önemli bir katılım vardı ancak bunlar yetkilileri harekete geçirmiyor. Hiç kimsenin umurunda değil. Meclis’te ben 3 Kasım günü Kocaeli’den döndükten sonra Ankara’da Çalışma Bakanı’nın yüzüne mağdur yakınlarının feryatlarını ilettim ve dedim ki; “İstifa etmeniz gerekir. Koltuğa dört elle sarılmışsınız, istifa etmiyorsunuz, vicdanınız yok mu? Ben size gerekeni söylemiştim 1 yıl sonra yine bu koltuktasınız utanç verici bir durum bu.” Dedim, dinlemedi, istifa etmedi ve bugün şu anda yine onun istifası isteniyor çünkü İzmir Aliağa’daki HABAŞ son derece sabıkalı bir yer. Defalarca iş cinayetleri olmuş, işçiler ölmüş, 1999’dan beri korkunç işler olmuş. Defalarca olmuş. Kaza niye olur? Güvenlik önlemleri alınmadığı zaman gerekenler yapılmadığı zaman kaza oluyor işte. Bunun adı kaza, kader değil bu bir cinayet ve katliam başka bir şey değil. Gereken önlemler alınmamıştı. Zaten öncesinde de buranın patronu ile ilgili son derece önemli iddialar var. Evrensel Gazetesi ile önemli polemiklere girmişler. İşçi hakları ile ilgili çok ağır ithamlarda bulunulmuş ve gerçekten son derece sıkıntılı bir hal var. Bizim elimizde bir soru önergemiz var. Yıllar önce HABAŞ’ın Kocaeli Dilovası’ndaki 100 dönümlük arazi boyahane tesisi yapmak için ÇED süresi başlanmış. Firmanın başlattığı ÇED sürecine bakanlık tarafından ÇED gerekli değildir raporu verilmiş. Bakın nasıl korunup kollanıyor! HABAŞ böylece Demirciler OSB’ye 748 milyon TL’ye tesis kuracak ve 133 personel istihdam edecek. Biz bunu sorduk. Niye ÇED gerekli değildir dediniz? Halkın katılım toplantısı yapılıp Dilovası halkının fikri alınmadan projeye onay verilmesinin sebebi nedir? Birileri tarafından belli ki korunup kollanıyor ki ÇED toplantısı bile yapılmıyor. Boyahanenin doğaya ve insan sağlığına vereceği zararları önlemek için Bakanlık olarak ne yapmayı düşünyorsunuz? ÇED’in iptali için bakanlık olarak ne yapacaksınız?” deyip Çevre Bakanlığı’na Murat Kurum’a sormuşuz zamanında yıllar öncesinde önceki bakanlık döneminde sormuşuz ve bunlar hep böyle sümenaltı edilmiş arkadaşlar.
İşte şimdi biz Dilovası faciasını tekrar masaya yatıracağız bugün. Evet 3 Kasım’da son duruşma yaşandı, 8 Kasım’da Dilovası faciasının yıldönümünde Dilovası’nda binlerce kişi bir araya geldi, konuşuldu ancak yetkililerin duyarsızlığı, vicdansızlığı yüzünden iş cinayetleri bitmiyor. İşte ardından bakın korkunç bir şekilde HABAŞ’ta bir patlama yaşandı. Biz olayı sıkı takip edeceğimize söz vermiştik, herkese söz verdik, ailelere söz verdik. Bu işin peşindeyiz bırakmayacağımızı söyledim ve bunun için herkes unutsa da biz unutmayacağız diyoruz. 3 Kasım, 8 Kasım geçti ama benim gündemimden Dilovası düşmedi. Bundan dolayı Dilovası davası avukatları ile mağdurları ile görüşüyorum ve son durum nedir? Mart’a duruşma ertelenmiş, son hukuki durum nedir? Bir yıldönümünü andık, kapattık o dosyayı bir dahaki yıla kadar olmaz arkadaşlar. Ben böyle bakmıyorum meseleye. O yüzden avukat arkadaşlarımızı konuk ettik, mağdur yakınlarını konuk ettik.
Mert Batur: “ Dilovası davasının avukatlarından biriydim aynı zamanda işçilerin adalet mücadelesine öncülük eden DGD SEN Sendikası’nın avukatlarından biriyim, mücadeleyi sürdürüyoruz 5. Duruşmayı geride bırakmış durumdayız.
Umutcan Tarcan: “ Dilovası işçi katliamı ailelerinin avukatlarından biriyim. Aynı zamanda ailelerin adalet mücadelesine de destek olmaya, dayanışma göstermeye çalışan yurttaşlardan biriyim.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Avukat Saruhan Efe Kadayıfçı bey de konuğumuz. Kendisi adliyede facia ile ilgili yankılanan bazı davalar var. onlar ile ilgili takip yapıyor. Adliye koridorlarından bize bağlanıyor avukat arkadaşlarımız ve Dilovası faciası ile ilgili hukuki takip etmiyor. Av. Saruhan bey de aramızda olacak. Aytekin Bey mağdurlar açısından son durum nedir? Biz 1 yıldır Aytekin bey ile tanışıyoruz, taziye gününde çok acılıydı ve sonrasında da acı derinleşti. Onun bütün dediklerini bakana ilettim ve vicdana davet ettim ancak onlar için vicdan değil koltuk çok önemli. 1 yıl önce dedim ki; “Sayın bakan istifa edin. Omuzunuzda çok ağır bir ihlal yükü olan bir insansınız. “En azından iyi olan insanlar vicdanlı insanlar istifa eder. Ne olacak yani? Bırakın makamınızı.” Aynen bunu demiştim. Bırakın makamınızı vicdanınıza sığınıp istifanızı basın gidin demiştim. Yapmadı bakın yapmayınca daha da zor durumlara düşüyor. Şu an bütün herkes mecliste bugün söyleyecekler. Bakan’ın istifasını isteyecekler çünkü Bakan kendisine değmeden bu işlerden kurtulmaya çalışıyor. “Dilovası davasında aman beni katmayın.” dedi belli ki belediye üzerinden bir şekilde yürüyor işler. Bunu ileterek ben Aytekin Bey’e sözü ilk sözü vereyim. Aytekin Bey kendinizi tanıtın ve ilk cümlelerinizle duygu düşüncelerinizi lütfen kamuoyuna iletin.
Aytekin Gikan: “ Sayın vekilim merhaba. Öncelikle Habaş’ta olan patlama dolayısıyla 17 tane işçimizi kaybettik. Aynı Dilovası’na benzer bir patlama dolayısıyla. Oradaki ailelere ben bu 7 aile adına başsağlığı diliyorum. Allah yaralılara acil şifalar versin. Maalesef 8 Kasım’da bizim yedi canımız yandı. 9 Kasım’la biz başka bir patlamayla uyandık. İş güvenliği yok. Herhangi bir tedbir yok. Baktığımız zaman Türkiye’de, Türkiye genelinde bu işçi sınıfı her zaman mağdur oluyor. Her zaman iş güvenliği yok. Herhangi bir şart koşulu yok. Habaş’taki ailelere Allah sabır versin yakınlarını kaybedenler tekrar baş sağlığı diliyorum. Hastanedekilere şu anda Allah acil şifalar versin. Geçen sene Dilovası’nda 8 Kasım 2025’te patlama olayı oldu. Ayrıca ondan önce 4 kişi daha vefat etti. Zehirlendiler bildiğim kadar. O zaman Sayın Cumhurbaşkanımız mecliste ne dedi? “Dilovası’ndaki olayı ve bu dört kişinin sorumlusu kim olursa olsun. Kimsenin gözyaşına bakmayacağız. Biz bu olayın takipçisi olacağız. Ne gerekirse yapacağız.” Burada Sayın Cumhurbaşkanımız kendi ağzıyla söyledi. “Kimsenin göz yaşına bakmayın, kimseye acımayın.” ama bir sene tamamlandı. Herhangi kesin bir tutuklama kararı yok ve biz yedi aileyiz şu anda ben yedi ailenin adına konuşuyorum. Yedi ailenin adına şunu söylemek isterim; bu ölülerin yıl dönümü olduğu sene Ali Osman Akat serbest bırakıldı. Bu mahkeme heyeti biraz olsun bu mağdur ailelere saygısı yoksaydı, bari o ölenlere saygısı olsaydı bu insanlar iki gün sonra yıldönümü olacak, bu ailelerin acıları tazelenecek. Bari biz bu adamı bir daha içeride tutalım.” ama maalesef Ali Osman Akat’ın bırakılması gerçekten bizim canımızı çok yaktı. Biz aile olarak çok üzüldük. Biz beklemiyorduk. Ali Osman Akat’ın dosyası zaten karanlık şekilde. İş güvenliği yok, acil çıkış kapısı yok, yangın nerdeveni yok, yangın söndürme tüpü yok, hiçbir şey yok. Bu insanlar bu 7 işçinin üstünde geçen sene 1 trilyon 240 milyon ciro yaptığı halde bu çalışanlara resmen hayvan muamelesi yapıldı. Bir senedir biz adalet arıyoruz. 3 kamu görevlisi yakalandılar, içeri attılar. Bu 3 tane kamu görevilisiyle bu iş kapanmaz. Daha arkası da gelmesi lazım. Orada sorumlu olan daha çok işçi var. Belki Dilovası’nı kimse bilmiyordu nasıl bir yer olduğunu. Belki Dilovası’nı kimse tanımıyordu ama bu patlamadan sonra bütün dünya Dilovası’nı tanıdı. Dilovası’nda yaşanan bu olayda üçü çocuk, üçü kadın, bir erkek acı şekilde yanarak can verdiler. O iş yerinin de herhangi bir ruhsatı yok. Kaçak bina yapılmış. Hamza Şayir burada suçlu.. Ruhsatı veren o, kaçak bina yaparken zabıtalar ana caddeyi kapattı. Vinçlerle yukarı çıkarttılar sayın vekilim.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: “Benim suçum yok.” diyormuş Hamza Şayir. Ne diyorsunuz? Kulağımıza geliyor Aytekin Bey. Bizim yıl dönümü anmasından sonra öyle laflar etmiş ne dersiniz buna Aytekin Bey?
Aytekin Gikan: Ben 10 senedir aynı mahallede oturuyorum. Bu patlama olduğu yerde benim ev ile aram 50 metre bir mesafe var o cadede başka benim evime gidecek başka yol yok. Ben kendi gözümle şahidim. Hamza Şayir zamanında bina kaçak olduğu halde bu bina sahibine bir ceza verdiler. Bu adam maddi manevi dolayısıyla cezayı ödemediği için adam cezaevine girdi. Cezaevinden çıkarken bir daha üstüne bina kaldırdı. Dilovası zabıtası ana caddeyi kapattı. Vinçelerle kolonları dikti. Dilovası’nda bu bina yapılırken kimisi diyor ki: “Biz görmedik, duymadık.” burada bir ruhsat var, burada bir kaçak bina var.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Hukuki süreç son derece önemli. 3 Kasım’da ben mahkeme salonundaydım avukat arkadaşlarımız çok önemli, çok güzel savunmalar yaptılar. Konuya çok hakim olduklarını gördüm. Avukat Mert Batur Bey de burada diğer arkadaşlarımız da hsepsi kendi açılarından konuya çok hakimler ve çok iyi takip gördüm açıkçası ve buna rağmen hala adalet yok. Hala tahliyeler var. Hala kamu görevlileri ve ilgili gelişmeler yok. Ben Habaş’taki merhum işçilerimize Allah’tan rahmet yakınlarına sabırlar diliyorum. Yaralılara da geçmiş olsun diliyorum. Korkunç bir olay. İzmir sarsıldı, tüm Türkiye sarsıldı ama maalesef ki haklı çıktık. Avukat Mert Batur karşımızda. Sayın avukatım nedir durum? 1 yılı geçti. Yoğun bir takip yapıyorsunuz. Önemli bir avukat ordusuyla takip yapılıyor. Barolar katılıyor. Çok önemli bir dava.
Aytekin Gikan. “Hamza Şayir zamanında bu bina yapıldı. Ruhsatı veren Hamza Şayir. Dilovası Belediyesi içinde bir tane kurban seçmeye çalışılıyor ama biz bir kurbanla iki yetinecek insanlar değiliz. Nasıl orada yedi canımız yanarak kömür gibi elimize verilirken Dilova’sında, Dilovası Belediyesi’nden biz de yedi kişinin her bir cana karşı bir kişinin ceza almasını istiyoruz. Dilovası Belediyesi’nde Hüseyin Öztürk 1-2 tane kurban seçmeye çalışıluyor ama biz öyle bir kurbanla iki kurbanla yetinecek insanlar değiliz. En az Dilovası Belediyesi’nden biz de yedi tane kurban istiyoruz. Bunların cezasını çekmesini istiyoruz. Necati Temiz Dilovası Belediyesi Başkan Yardımcısı; savunma amacıyla demiyorum. Bu insan 7 aylık belediye başkanı iken oraya geldi. Bu göreve geldi. Şu anda suçu Necati Temiz’in üstüne yıkmaya çalışıyorlar. Biz bunu biliyoruz, biz bunun farkındayız ama yani Necati Temiz veya Cengiz Taşdemir ile yetinemeyiz. Biz de Dilovası Belediyesi’nden 7 tane kurban istiyoruz. İşçilerimiz, çalışanlarımız daha sağlıklı koşullarda daha güzel bir iş güvenliği olsun, daha güzel koşullar olsun. 8 Kasım Dilovası’ndaki yıl dönümü tamamlanıyor. Biz 9 Kasım’da başka bir patlamayla gözümüzü açıyoruz. Yazık günah gerçekten.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Aytekin Gikan; “Hak yerini bulsun. Yüreğimizin acısı biraz azalsın. Biraz bu adalet gerçekleşmesiyle yüreğimizdeki yanan o ateş biraz serinlesin.” diyor. Başka türlü olmaz çünkü kendisi bir yıldır çok büyük acılar, büyük sıkıntılar çekti. 3 tane çocuğu var. Çok büyük sıkıntılar çekti. Sayın Avukatım son durum nedir? Şimdi biz olayı evet siyaset takip ediyor, medya takip ediyor ama siz hukuki tüm derinlikleriyle, tüm detaylarıyla takip ediyorsunuz avukat arkadaşlarımız olarak ve konuya da son derece hakimsiniz görüyorum duruşma salonlarında çok iyi savunmalar yapıyorsunuz. Şimdi gelinen noktada neredeyiz? Nereye geldik? Tüm objektifliğiyle dava ne aşamadadır? Yeterli yargılama var mı? Yargılananlar ne durumda? Kimlerin yargılanmasını istiyorsunuz?
Umutcan Tarcan: “Siz de yayınınızın başında ifade ettiniz, şu anda Gebze Adliyesi’ndeyiz. Hem katliamla bağlantılı bir davanın takibi yapılıyor hem de ayrı bir soruşturma dosyasına bir başvuru yapılacak. O doğrultuda o usul işlemlerini takip etmek üzere burada bulunuyoruz bizde. Meslektaşım Mert dosyanın kapsamını hem teknik olarak hem hukuki bağlamıyla yayının devamında aktaracaktır. Aytekin abi de ifade etti. Dün Habaş’ta bir işçi katliamı daha ne yazık ki yaşadık. Oradaki hayatını kaybeden tüm işçi dostlarımızı saygı ve sevgiyle anmak ve anılarını mücadelemizde yaşatacağımızın sözünü vererek ben sözlerime başlayayım. Dün deneyimlediğimiz Habaş katliamı hem de yaklaşık bir yıldır ailelerle birlikte takip etmeye çalıştığımız Dilovası işçi katliamı bize şunu gösteriyor; Türkiye’de işçi canı, işçilerin yaşam hakkı üç sac ayağına dayalı bir ihlal rejiminin altında sistematik olarak gasp edilmeyi sürdürüyor. Bunlardan biri elbetteki sermayenin, patronların ısrarla kanundan kaynaklanan yükümlülükleri söz konusunda olduğunda dahi işçi sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerini almaması, güvencesizliği, sömürüyü, sigortasız çalışmayı, çocuk işçiliği mobbingi ve işçilerin yaşam hakkını tehdit eden uygulamaları sistematik olarak sürdürmesi. Biz Dilovası işçi katliamında da aslında bu güvencesiz emek rejiminin en somut görünümlerinden en güncel örneklerinden birini takip ediyoruz. Hep birlikte deneyimliyoruz. Bunlardan ikincisi yine mevcut davada yine Dilovası davasında gördüğümüz karşılaştığımız üzere denetim ve yaptırım yükümlülüğü olan kamu görevlerinin devletin ilgili aygıtlarının bu yükümlülüklerini yerine getirmemelerine rağmen hiçbir şekilde sorumlu tutulmamaları. Şimdi az önce konuştuk Dilovası Belediyesi’nden bir kısım sanığın yargılanmaya devam ettiği bir dava söz konusu. Fakat ne Dilovası Belediyesi’ndeki yetkililer yeteri kadar bu yargılamada sorumlu tutulmuş durumda, ne de Sosyal Güvenlik Kurumu gibi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gibi, Valilik ve Kaymakamlık gibi ve nihayet Kocaeli Büyükşehir Belediyesi gibi burada payı olan, burada denetim yükümlülüğü olan, pozitif sorumluluğu olan diğer kamu kurumlarının sorumlu tutulduğu bir yargılama silsilesi içerisinde yola devam ediyoruz. Dolayısıyla kamunun da aslında burada katliamın önlenebilir boyutlarını patronları denetlemek gibi kaçak güvencesiz işçi çalıştıran patronlara yaptırım uygulamak gibi ve buralara faaliyetlerini durdurmak gibi sorumlulukları olmasına rağmen yerine getirmediği bir tablo Dilovası işçi katliamında da karşımızda duruyor ve ısrarlı taleplere rağmen hala bu soruşturmanın da genişletilmemesi gibi bir durumda söz konusu. Son olarak da kuşkusuz bununla bağlantılı olarak üçüncü sac ayağı olarak da yargının ısrarla iş cinayeti faillerini aklar onları özgür bırakır ve onların gerekli cezaya çarptırılmasının önüne geçen uygulamalara imzalatması. Şimdi Dilovası işçi katliamı davasından söz ediyoruz. Bu davanın en başında en temelinde zaten meydana gelen hukuksuzluk hepimizin bildiği üzere ısrarla kamuoyundan kaçırılarak Kandıra Cezaevi gibi kentin kilometrelerce dışında Erişilebilirliğin zor olduğu, anlık fikri takibin zor olduğu bir tecrit ve sınırlama koşulları altında görülmeye devam etmesi. Ailelerin dahi bir duruşmaya gidip gelmek için ne kadar ciddi mesai harcadıklarını, hayatlarından ne kadar ödün verdiklerini, sevdiklerini ne kadar yalnız bıraktığını biz burada gözlemliyoruz. Aynı şekilde duruşma koşullarında fizik şartların elverişsizliğinden söz ediyoruz. Tüm bunlar düşünüldüğünde kamuoyundan ısrarla kaçırılan, katılan vekili ve katılan taleplerinin sistematik olarak reddedildiği, kamu görevi soruşturmasının ısrarla genişletilmediği ve nihayetinde de başta Ali Osman Akat olmak üzere kendini balina olarak tanımlayan bir patron başta olmak üzere patronların cezasız ve hür bırakıldığı bir süreci biz deneyimlemeye devam ediyoruz. Türkiye’de iş cinayetleri artık olağanlaşmış bir rejim haline getirilmiş durumda. İşçiler her gün her sektörde, her iş kolunda güvencesiz çalışma koşullarında katlediliyorlar. Kamu denetim yükümlülüğünü yerine getirmiyor. Yargı ısrarla failleri cezasız bırakıyor. Dolayısıyla buna karşı örülecek mücadelenin de bu olağanlaşmış rejimi sarsacak. Ortadan kaldıracak ve yalnızca hukuki mücadeleyle sınırlı kalmayan siyasal toplumsal mücadeleyi de aslında bunun doğal bir parçası olarak içselleştiren doğal bir parçası haline getiren bir mücadele çizgisinin bir işçi sağlığı ve iş güvenliği mücadelesinin kurulması gerektiğini düşünüyorum. Dilovası işçi katliamı ailelerinin bir yılı aşkın süredir yürüttüğü mücadelede ortaya koyduğu kamusal eylemlilikte bunun en güncel ve aslında öğretici örneklerinden biri olarak karşımızda duruyor. Adalet mücadelesine devam etmek, bunu da ısrar etmek hepimizin görevi. Bu görevi elimizden geldiğince de yerine getirmeyi hem mahkeme koridorlarında hem meydanlarda devam edeceğimizi ben ifade etmiş olayım.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Avukat Saruhan Bey’in de söyleyecekleri vardır mutlaka.
Saruhan Efe Kadayıfçı: Burada bir meşgale içerisinde de oluyor insan. Bu aslında çok kapsamlı devletin de işine gelen bir nokta işte Ali Osman’ı ayrı siz soruşturma dosyası yapın işte Sedaş’ı ayrı yapın kamu görevliliği dosyası ayrı olsun bu ayrı olsun. Aslında aileleri ve avukatları sürekli olarak bizim muhatabımız normalde Gebze 7. Ağır Ceza Mahkemesi bizim yerimize bu işlemleri yapıyor. Ali Osman’ı bizim yerimize kovuşturmaya katıyor olması lazımdı. Bu kadar devletin yalnızlaştırma aileleri uzağa taşıma Kandıra’ya çekmesine karşı politikasına ancak bu dosyaların birbiriyle irtibat kurdu. Dün biliyorsunuz Habaş oldu sonuçta Habaş da bundan sonrasında Türkiye’nin gündemine oturacak dosyalardan birisi haline gelebilir mümkün. Gayrettepe devam ediyor, Hendek, kamu görevlileri kısmında hiçbir şey olmadı hiçbir zaman. Bütün bu iş cinayeti dosyalarını aslında daha çok beraber ele alacak bizim bir hareketlilik içerisine girmek aslında bütün dosyalar, Dilovası dosyası anlamında da olumlu gelişmelere yol açabilir, açabilecektir çünkü Mert de daha öncesinde anlatır röportajlarında da söylemişti genel avukatlar olarak bir imkansızlık hep karşımızda ve hep bir sınır olarak bize gösteriliyor. Ali Osman’a dair net deliller ortaya konulmasına rağmen “Gidin başka yerde savcılıkla halledin işinizi.” deniyor. O zaman buna karşı muhataplığı bir üst seviyeye çıkartmanın ben bundan sonrasında doğru olacağını düşünüyorum. Bu mahkemeleri kuranları bu yargı yerlerini belirleyeni mahkemeye bu yargılama yetkisini verenleri direkt mesela Adalet Bakanlığı gibi veya daha geniş perspektifte bir muhataplığın kurulmasının bu tarz dosyalara iyi geleceğini düşünüyorum. Burada bir siyasal zemin olduğunu düşünüyorum.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Ben konunun peşini bırakmıyorum. Avukat Mert Batur kendisi ayrıntılı anlatacak. Arkadaşlarımız adliyeden zor şartlarda bağlandılar. Takibi neden bırakmamamız gerektiği çok ortada. Ben mecliste bir gün adalet nöbeti tuttum, bir gece meclisten ayrılmadım ve aynı zamanda bir yıldır her gün sosyal medyalarımdan paylaşım yaparak unutturmamaya çalışıyorum. Sayın Avukatım, konu son derece önemli. Çok kutsal bir çalışma, çaba gayret içindesiniz. Takdir ediyorum, teşekkür ediyorum kamuoyu adına. Ne durumda bu dava?
Mert Batur: Bu Habaş’la da doğrudan ilgili. Şimdi burada dün mesela İzmir Valisi bir açıklama yaptı. Dedi ki: “Bir malzeme doğal gaz hattının üzerine düşmüş. O sebeple de bir yangın başlamış ve bütün geri kalan silsile bu başlangıçtaki bu olay sebebiyle gerçekleşmiş.” şimdi biraz da açıkçası bu tip konularda artık medeni şekilde konuşmakta insan zorlanabiliyor çünkü şimdi o zaman yer çekimi mi suçlu! Bir malzemenin doğal gaz boru hattına düşmesiyle gerçekleşiyorsa o zaman yer çekimini mi suçluyoruz yani? Burada 17 insan hayatını kaybetti ve bizim Dilovası yangını ve patlamasıyla da çok benzer bir olay bu çünkü ikisinde de işyeri içerisinde uygun altyapının kurulması, elektrik de bunun içinde, ateks ürünlerinin kullanılması da bunun içerisinde, üretim planının buna göre düzenlenmesi de bunun içerisinde. İlk yardımından tutalım da söndürme protokollerine kadar, acil çıkışlara kadar, yangın merdivenlerine kadar, hepsi bunlar sonuçta bir ağaç gibi topraktan yetişmiyor, kaldı ki onu bile çerçeveleyip ya da aşılayıp insanlar bir düzen altında sürdürüyorlar. Bunlar bir insan eliyle patronun direktifleri doğrultusunda inşa edilen yapılar. Burada o düşmüş de yangın çıkmış. Şimdi bunun sebebi bu mu Allah aşkına? Bir vali böyle söylerse mahkeme buna ne desin ya da diğer sorumlular buna ne desin? Doğal olarak burada son aşamada bizim olayımızda da diğer benzer iş cinayeti dosyalarında da son aşamada gerçekleşen bir olay var. Evet mesela Gayrettepe’de bir kaynak yapılıyor. İliç’te bir yığın patlıyor gibi. Evet son düzlükte bir olay var ama oraya gelene kadar ki koşulları kim inşa etmiş? Bir mülki amir aynen bu cümleyle giriş yaparsa demek ki bu iş cinayetinin de hem hukuki anlamda hem siyasi anlamda sorumlularla bir hesaplaşma içinde olmayacakları çok açık şekilde ilan edilmiş oluyor. O yüzden zaten bütün iş cinayeti dosyaları zaten biliyorsunuz bunlara eskiden iş kazaları denirdi. Bunlar etrafındaki kamuoyu ilerledikçe, duyulur hale geldikçe bunlara artık iş cinayeti diyoruz. Bunun da sebebi bunların neredeyse bir insanın alnına silah dayayıp öldürmekten hiçbir farkı olmayacak şekilde işlenmesi. Doğal olarak bu iş cinayeti dosyaları bu sebeplerle birer adalet mücadelesine dönüşmek zorunda kalıyor. Biz yetkililere, sorumlulara ölülerimizi, davalarımızı emanet edip de kendi yas tutma sürecimize giremiyoruz ki girebilsek zaten bu adalet mücadelesine gerek kalmaz. Bütün bu yetkili makamların anlayışını özetleyen bir şey söylemiş oldu İzmir Valisi de. Bizim dosyamızda da 5. duruşmayı geride bıraktık. İki temel mesele önemli burada. Birincisi Ali Osman Akat’ın ve Abdurrahman Bayat’ın tahliyesi 5. duruşmada gündeme geldi. Ali Osman Akat’ın tahliyesine biz niye çok tepki gösteriyoruz? Bunu anlatmak istiyorum. Burada Ravive’nin patlamanın gerçekleştiği, yangının gerçekleştiği yerin ve onunla doğrudan bağlantılı olduğu mahkemece de en başta savcılık aşamasında tespit edilen bir şirketin sahipleri, kağıt üzerindeki sahipleri dosyaya katıldılar. Bu insanlar olası kastla insan ölümüne sebep olmak, olası kastla insan öldürmekle yargılanıyorlar. Ancak Ali Osman Akat bu insanları yangından sonra kaçırırken, ülke dışına kaçırmak üzere herhalde organize olduklarını tahmin ediyoruz. Kaçırırken yakalandılar ve suçluyu kayırma suçu ile bu dosyaya katıldı. Suçluyu kayırma suçunun neredeyse yatarı yok. Ceza alsanız yatarı yok ama bir mahkeme böyle bir olayla karşılaştığında ne sorması gerekir? Bu Ali Osman Akat’ın bu kişilerle ilgisi nedir ki bu kaçırma eylemini organize ediyor? Orada da akrabalık ilişkilerini devreye sokuyorlar ancak dosyaya bizim talebimizle katılan muhasebe kayıtları diyeyim ama genel anlamda muhasebe kayıtları şunu ortaya koydu. Olay günü dahil olmak üzere Ali Osman Akat ve Ali Osman Akat’a bağlı şirketlerle yangın ve patlamanın olduğu şirket arasında çok yoğun para trafiği sipariş alış veriş trafiği ve Ravive’nin organik bağ ve birlikte istihdam altında Ali Osman Akat’ın bir şirketi gibi idare edildiği bir taşeronu gibi idare edildiği bu kayıtlarla açıkçası sabit diyeceğim. Hiç tartışma götürmez bir konu bu. Mahkeme bunu görmüş olmasına rağmen biz mahkemeden Ali Osman Akat’ın da olası kastla insan öldürme suçuyla dosyaya dahil edilmesini talep ettik. Mahkeme bununla ilgili “Siz gidip savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz.” dedi. Şimdi Saruhan ve mağdur aileler işte o sebeple adliyedeler. Bu konuyla ilgili savcılıkla bir görüşme yapılıyor. Onunla ilgili de şunu anlatayım, o soruşturma dosyasında savcılık Ali Osman Akat’ın tutuklanmasını talep etti. O ayrı yürütülen dosyada, bizim şikayetçi olduğumuz ve bütün delilleri ortaya koyduğumuz. Sulh Ceza Hakimi dedi ki: “Bu kişi zaten Gebze 7 Ağır Ceza’da süren hali hazırdaki kovuşturmada tutuklu olarak yargılanıyor. O yüzden tekrar tutuklanmasına gerek yoktur, o yüzden adli kontrol veriyorum.” dedi o soruşturma dosyasında. Ömer Faruk Bey, siz de biliyorsunuz Türkiye’deki bütün hak ihlalleri dosyalarını takip ediyorsunuz neredeyse. İki kere tutuklanmama diye bir şey var mı? Bütün siyasi dosyalarda, adli dosyalarda bizim başka müvekkillerimiz bir, iki, üç, beş, yedi kere tutuklanmıyorlar mı? Tabii, biliyoruz.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Tahliye ediliyor “Senin başka tutuklaman varmış, gel bakalım.” diyorlar.
Mert Batur: Evet mesela bir Avukat Selçuk Kozağaçlı hükümlüydü tahliye edildi biliyorsunuz hemen ertesi gün itirazda tutuklandı. Bunlar haktır demiyorum bunlar da tabii ki ihlaller oluşturuyor özellikle siyasi ceza yargılamalarında ancak yaygın uygulama bu ama bu yaygın uygulama Ali Osman Akat gibi egemen ilişkiler içinde olduğu çok açık olan, bağlantıları çok açık olan birine denk geldiği zaman bir anda oradan tutuklanamaz oluyor ama işin daha da kötüsü, b1ay geçmedi bu kararın üzerinden bu dosyadan da serbest bırakıldı. Yani iki kere tutuklanabilecekken şu an serbest olarak hayatına devam ediyor. Daha da çarpıcı nokta; mahkeme duruşmalardan vareste tuttu Ali Osman Akat’ı. Bundan sonra katılacak belgeler onu ilgilendirmediği için bir sonraki duruşmaya gelmek zorunda bile değil. Bir daha isterse bu ailelerin bulunduğu, kendisinin yargılandığı mahkeme salonuna gelmek zorunda değil artık Ali Osman Akat. Bundan da daha ne olabilir? Ailelere doğrudan hakaret edilse bu kadar çarpıcı bir şey olmaz. Küfür niteliğinde.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Çok önemli bir konu bu. Kamuoyu bunu yeterince bilmiyordu sayın avukatım. Çok önemli bir konunun altını çizdiniz, ağzınıza sağlık.
Mert Batur: Birinci kısım Ali Osman Akat’la ilgili kısım. İkinci kısımda kamu görevlileriyle ilgili çok çarpıcı bir durumdayız. Sizin az önce söylediğiniz Çalışma Bakanlığı’na doğru ya da Enerji Bakanlığı’na doğru başka benzer soruşturmalar ve kovuşturmalarda üst silsileye doğru nasıl kesiliyor bu sorumluluk, hukuki sorumluluk silsilesi bunun çok iyi bir örneğini yaşıyoruz. Mahkemede Belediye’den 7 kamu görevlisi operasyonla gözaltına alınmıştı. Kovuşturmaya dahil edilmişlerdi. Onlar hakkında düzenlenen iddianame bu dosyayla birleştirilmişti. Bunun da hemen bir adım gerisini anlatayım. Bu insanlar da soruşturmaya, kovuşturmaya dahil edilmiyorlardı. Aileler Gebze Meydanı’nda adalet nöbetine başladılar. Her pazar günü orada toplanıyorlardı ve bu taleplerini söylüyorlardı. Açıkçası ben bunun basıncıyla da ancak dahil edilebildiklerini düşünüyorum belediyedeki kamu görevlileri yedi kişilerdi ve bunların kabaca şöyle ayırabiliyoruz bunları. Çalışma ruhsatıyla ilgili usulsüzlüklerle ilgili olanlar ve yapı ruhsatıyla ilgili usulsüzlüklerle ilgili olanlar. Mahkemeye yapı ruhsatı sebebiyle getirilen kamu görevlileri şöyle söylediler; “Dilovası’nın %98’i kaçak. Belediyenin parası yok. Biz ihaleye çıktık, katılan olmadı. Belediyenin kendi ekipmanları yok bu tip bir yıkımı yapabilecek. Biz işte şuna buna bildirdik. Kimse bize dönüş yapmadı.” gibi “Zaten biz yıkamazdık burayı.” İyi de kamu görevlisinin görevi bunlarla mı sınırlı? Hayır, orayı mühürleyebilirsiniz. Kendiniz bu konuda inisiyatifli davranacaksınız bir belediye olarak ve burayı mühürleyeceksiniz. Ya da buradaki kaçak yapıları sınıflandıracaksınız. Hangileri hane kullanımında, hangileri iş yeri kullanımında, iş yeri kullanımındakiler de çoksa bunları da sınıflandıracaksınız. Hangilerinde tehlikeli çalışma var, kimyasalla çalışma var, daha çok risk oluşturuyor, can ve mal güvenliğiyle ilgili risk oluşturuyor. Bunları planlayacaksınız. Çok az bütçeniz varsa bir bina yıkın. Bir bina yıktığınızı bilelim. Eğer ihaleye katılan olmadıysa ihalenin şartlarını değiştirerek katılımcıları teşvik etmek amacıyla yeni modeller geliştirin, geliştirdiğinizi bilelim. Bunların yazışmalarını yapmış olun.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Yıkamazsan bile binanın kullanımını engelle.
Mert Batur: Evet elektriğini kesebilirsin, suyunu kesebilirsin. Burada çalışmanın devam etmesini engellemekle yükümlüsün. Kamu görevliliği budur. Kamu görevliliği öyle kağıt üzerinde yazışma yapmak “Ben üstlerime bildirdim.” burada bununla ilgili bir imkansızlık savunması yapıyorlar. Burada bunlar sonuçta kendilerini kurtarmak için bunu yapıyorlar. Bunu anlıyorum ama mahkemenin anlamakta zorlandığım bir kararı var. Mahkemede de bunu tartışmaya çalıştım. Şimdi eğer mahkeme bu kişilerin bu savunmasını ciddiye alıp bunları tahliye ediyorsa ki bu dördünü tahliye etti yapı ruhsatıyla ilgili olanları tahliye ediyorsa o zaman şunu demesi gerekiyor; bu kişiler üzerine düşen her şeyi yaptılarsa bu savunmaları ciddiye aldığına göre mahkeme böyle düşünüyor. Üzerine düşeni yaptılarsa ve yine de burası yıkılmadıysa o zaman bunların bildirim yaptığı daha üst mercilere doğru dosyanın genişletilmesi lazım. Kimdir bunlar? Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü bağlamında o silsileden başlayarak Çevre Şehircilik Bakanı’na kadar giden silsile. Buradaki çalışma hiç denetlenmemiş, Çalışma Bakanlığı’na doğru giden bütün silsile. Bunlara doğru dosyayı genişlet o zaman. Onu da yapmadı. Yani tercih edebileceği iki aks vardı. Bu iki aksdan aileler aleyhine olanları seçip yeni bir üçüncü yol icat etti aileler aleyhine üçüncü bir yol icat etti mahkeme. Doğal olarak bu cezasızlık diyoruz kavramsal düzeyde.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Ailelerin aleyhine üçüncü yol derken neyi kastediyorsunuz?
Mert Batur: Şunu kastediyorum hem belediye görevlilerini imkansızlık savunmasını ciddiye alarak yani bunlar gereken bildirimleri yapmışlardır diyerek tahliye etti. Hem de gereken bildirimler yapıldıysa bunların takibi yapılması lazım. O zaman bakanlıktan kim sorumlu bunlara doğru dosyayı genişletelim demesi gerekirdi ikinci yol buydu. Onu da yapmadı. Hem belediye yetkililerini hem bakanlık yetkililerini bu olay bağlamında aklama pratiğine başlamış oluyor. Aleyhe yol buydu.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Sayın Avukatım, bu iki husus çok önemli. Gerçekten altını çiziyorum. Kamuoyu da bunu bilsin. Bakın kamuoyu buraları bilmiyor. O yüzden ben bu programı yapıyorum. Çok önemli söyledikleriniz. Belediye görevlilerinin mazeretine inandı, kabul etti diyorsunuz. İki, madem öyleydi, yukarıyı yargıla o zaman ey hakim. Oraya da uzanmıyor. Ya mazereti kabul ediyorsun, tamam bunları kurtarıyorsun o zaman yukarıdaki tepedeki Çalışma Bakanı, Vali, Kaymakam, Büyükşehir Enerji Bakanı oralara git oralara da gitmiyor. Bakın bu olmaz. Bakın sayın avukatımız çok önemli bir şey söylüyor. “Yani yargılama yapıyoruz Ömer Bey işte avukatlar konuşmayın yapıyoruz adalet tecelli edecek ya siz de ne sabırsızsınız yani olacak kardeşim yani hele bir bekleyin.” Diyorlar ama bakın süreç içinde çok önemli bir aks değişikliği var. Buradan girersen sen, şunları yaparsan şu bahsedilen Ali Osman Akat bir daha duruşma salonuna gelmeyecek. Belediye çalışanının mazeretini kabul ediyorsun. Çalışma Bakanı’na yukarıya çıkarmıyorsun. Ne anladık biz bu süreçten? Ne yapacak şimdi adalet nasıl tecelli edecek?
Mert Batur: Bütün iş cinayetlerinin kalbi kamu görevlileri meselesi. Şimdi buradan, bu belediyeyle ilgili yargıladıklarını da görevi ihmale doğru gerileteceğini düşünüyorum mahkemenin. Tahliye ettiğine göre, çünkü bunlar bilinçli taksirli ölüme sebep olmaktan yargılanıyorlardı. Bu da bence yaptıklarının karşılığı değil ama bu daha geri bir suç olan, daha az yatarı olan, hatta yatarı çıkmayacak düzeyde olan, bir görevi ihmal, görevi kötüye kullanma suçunun özel bir görünümü niteliğindeki görevi ihmal suçuna doğru gerilettiğini düşünüyorum mahkemenin. Bu neden önemli ve ne örneği var? Takip edenler biliyordur, Soma’da Soma katliamı ile ilgili sorumluluğu bulunan kamu görevlilerini ancak katliamın 10. Yılında yargılamaya başlayabilmiştik biz çünkü o dönemin bakanı “Ben memurumu yargılatmam.” demişti ve memurlarının yargılanması için biliyorsunuz soruşturma izni alınması gerekiyor. Bu izni vermemişti. Anayasa Mahkemesi bununla ilgili ihlal kararı verince mecburen yargılamaya başlandı ama 10 yıl sonra ve o dosyada o kamu görevlerine de görevi ihmal eden ceza verildi. Ancak bazılarına görevi ihmal yatarı bile çıkmayan bir suç. Bu yüzden cezasızlık üretmenin bir başka görünümü haline getiriliyor. Bu kişilerin görevi ihmal ile neden yargılanamayacağını aslında ben değil kanun söylüyor. Kanun diyor ki, Türk Ceza Kanunu’nun ilgili maddesi ve gerekçesi diyor ki: “Eğer bir kişinin görevi ihmal, bir kamu görevlisini görevi ihmalinin sonucunda bir insan ölümü ya da yaralanması gerçekleştiyse artık görevi ihmalden suçlanamaz bu kişi. Artık bu ilgili suç neyse ondan suçlanmalıdır, ondan yargılanmalıdır.” diyor. Bunu kanun metninde iki kere tekrar etmiş diyor ki; “Kanunda başka bir suçun oluştuğu haller dışında.” gerekçesinde de iki kere tekrar etmiş. Yani bu çok hassas şekilde düzenlemiş işte buna sebep olmasın diye çünkü görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma suçunun kanun içindeki sistematikteki yeri şudur; onlar kamu güvenilirliğini, kamu kurumlarının güvenilirliğini kamu görevlilerinin yanlış hareketlerinden korumak üzere bina edilmiş suçlardır. Onların bizim gibi olaylarla ilgisi yok. Bunu anlatmak için de madde metninde de gerekçesinde de defalarca kez tekrar edilmiş olaylar var.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Katliam var ortada yani. Ne görevi ihmali değil mi?
Mert Batur Aynen öyle. Mahkemeler bunu tamamen görmezden geliyor. Bu çok yaygın bir hakim-savcı davranışı. Kanun maddelerinin gerekçesinde doğrudan açıklanmış şeyleri dahi görmezden gelerek bir adaletsiz sonuç üretiyorlar. Buradan artık ben şuna gidemiyorum; burada görevlerini eksik yapıyorlar, hakim ve savcılar açısından söylüyorum ya da hataya düşüyorlar. Bazen mesela tutuklamalarda da görürsünüz. Haksız tutuklama denir onlara aradan yıllar geçtikten sonra. Bunları yanlışlıkla yapmadıklarını, bu adaletsiz sonucu üretmek üzere bir kasıtlı davranış içinde olduklarını düşünmek zorunda kalıyorum çünkü okuma yazma bildiklerine eminim hakim ve savcıların. Okuma yazma bilen bir insanın bu kanun maddesini böyle uygulama ihtimali yok. Bunların hepsinden vardığımız sonuç; anmada da biraz anlatmaya çalıştım. Açıkçası gördüğüm genel tabloda iş cinayetlerinin bütününe baktığımızda, İliç davasında biliyorsunuz, Bağımsız Maden İş Sendikası’nın da vekilliğini yürütüyorum ben. Oradaydım katliamdan hemen ertesi günden itibaren. İliç davasında bütün durum çok açıktı ve Anagold’un Türkiye Müdürü Cengiz Bey hiç tutuklanmadı. Girdi bir fotoğraf verdiler. 6 saat ifade verdi. Çıktı. “Ben finansal ortağım benim işim olmaz.” Dedi gitti. Halbuki bütün iş güvenliği modelini yani bütçelerini onaylama sorumluluğu bu insanlardaydı onaylamamışlardıa ma çarpıcı olan şu ailelerden orada hayatını kaybeden eşyanın ailelerinden sadece bir aile kaldı ısrarcı olan. Biz o yüzden hala İliç katliamını gündemde tutuyoruz ve konuşabiliyoruz. Onlar da şikayetlerinden vazgeçmiş olsalar İliç katliamı unutulup gidecek. Daha kötü örnekler bizim takip etmeye başladığımız ama sonra ailelerin şikayetlerini geri çekmesi sebebiyle kamuoyunda hiç bilinmeyen katliam örnekleri de var. Biz bilinenleri konuşabiliyoruz ancak. Gayrettepe dosyasında da aynı şekilde. Orada da kamu görevleriyle ilgili benzer bir probleme gittiler. Kartalkaya da benzer, görece daha iyi bir karar çıktı sonuçta olumludur. Diğer iş cinayeti dosyalarını da etkilemesi gerekir. Onda da Yargıtay’ın bozacağından korkuyor aileler ki doğru gerçekten de öyle bir ihtimal var. Daha önceki örneklerini de gördüğümüz üzere biliyorsunuz Soma’da olası kast kararı bozulmuştu. Bilinç taksire düşürülmüştü. Doğal olarak bütün bu tabloya bakınca iş cinayetleriyle ilgili tabloya burada ben artık bir yargılama faaliyeti görmüyorum. Burada adeta bütün kamu kurum ve kuruluşlarındaki ilgilileri de içine katan, bütün büyük şirket ve holdingleri de içine katan sanki geniş bir suç örgütü yapısıyla mücadele ediyormuşuz hissine kapılıyorum. Kimisi soruşturmada delilleri gizliyor, kaçırıyor. Kimisi sorumluluğu bulunan kişileri kaçırıyor, kaçırırken yakalanıyor ama hakkıyla yargılanmıyor. İddianameler suçun oluşum biçimine ve olayın oluşum biçimine aykırı biçimde düzenleniyor. Arada bir bir tane iyi karar çıkarsa Soma’daki olası kast kararı gibi o da üst mercilerde hemen bozulup bütün patronlar rahatlatılıyor. “Aman uykunuz kaçmasın. Siz aynen böyle devam edin” diye. Şimdi İzmir Valisi’nin olayı açıklamak için yer çekimini açıklaması da bu tablo içinde bir yere oturuyor diye düşünüyorum. Yani bu geniş suç örgütü ağı içerisinde bir yere oturuyor gibi ve hukuk tekniği açısından da bir suç örgütü yapısıyla mücadele ettiğimizi düşünüyorum. Bu holdingler ve onun etrafındaki kamu görevlileri ağı içerisinde ve doğal olarak bunların bu çalışma yani insanları öldürerek elde ettikleri gelirlerin de suçtan kaynaklandığını düşünüyorum. Bunlara biliyorsunuz sizde hem fon soruşturması hem belediyelere ilişkin soruşturmalar bütün soruşturmalar suç örgütü olarak yürütülüyor. Suç örgütu etrafında yürütülüyor. Doğrudur, yanlıştır artık kendileri karar versin ama bu olaya bakınca asıl suç örgütünün burada olduğunun görülmesi, bunların mallarına el konulması, aileler tazmin edecekse zararların buralardan tazmin edilmesi gibi önlemler alınabilir.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Fon meselesinde kamuoyu kazandı aslında. Fatma Betül Sayan Kaya whatsapp grubundan çıkarılarak kurtarılacaktı. Geriye de diğer tutuklamalar gelmeyecekti ama kamuoyunun yoğun bir baskısı olunca gerisi yavaş yavaş gelmeye başladı ama işte bu iş cinayetlerinde maalesef olmuyor. Bakın açık konuşayım. Böyle mağdurların sırtına bırakılıyor. 3-5 avukata bırakılıyor. Ben buradan tüm bu katliam davalarına kamuoyunun destek vermesi gerektiğini söylüyorum. Dilovası yıl dönümünü andık, hadi eyvallah. Tamam, Mart’a kadar unuttuk. Yani böyle oluyor ama dediğiniz gibi burada bir suç örgütü var madem. Açık görünüyor. Şu ana kadar Adalet Bakanı suç örgütü diyemiyordu dedi ama o zaman dediğiniz gibi Dilovası’nda niye suç örgütü yok? Adam bakıyorsun, para hareketleri var suçluları yurt dışına kaçırmaya çalışıyor neler neler oluyor. Hadi kardeşim buyurun Sayın Bakanlık söyleyin Adalet Bakanlığı, Çalışma Bakanlığı haksız mıyım Sayın Avukatım? Söylesinler buyursunlar madem adalet sağlanacak tazesi tazesine işte Habaş katliamı madem “katliama karşı mücadele edeceğiz.” diyorsunuz ya bir yıl önceki katliamla ilgili suç örgütünü ortaya çıkarın haksız mıyım Sayın Avukadım ne diyorsunuz?
Mert Batur: Çok doğru ve burada şuna da dikkat çekmek istiyorum. Mesela suç tekniği açısından suç ve ceza siyaseti açısından burada bunların suç örgütü olarak tarif edilmelerinin hem olayın gerçekliğine daha uygun olduğunu düşünüyorum ama ikincisi bu holding yapılarının, şirket yapılarının esas sorumluları gizlemek üzere nasıl dizayn edildiğini de faş eden bir yaklaşım ancak böyle geliştirilebilir. Ne demek istiyorum? Örneğin işte İliç örneğini vereyim. En aşağıda 20-22 yaşlarında 25 yaşlarında ve şirketin iş güvenliği, iş sağlığı, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerindeki bütçe daraltma kararını uygulamak zorunda kalan bununla buna itiraz edebilecek bir mesleki yeterliliği ve sağlam bir konumu olmayan kişileri işe aldılar. En aşağıda şantiye şefleri de öyle, mühendisleri de öyle ve bir sorun olduğu zaman örneğin orada da işçiler faha sabahında büyük yarıkları ı bildirmişlerdi şirkete kendi risk birim sistemleri üzerinden. Bunları ciddiye almadılar. En aşağıda bu kişilere sorumluluğu yıkıp şirket yapısının üst kademelerine doğru sorumsuzluk inşa eden bir yapıları var bu şirketlerin ve mahkemeler de bunu böyle görmeye eğiliminde oluyor. Doğal olarak esas kararları veren, yani burada üretim nasıl yapılacak? “Üretim nasıl baskılanacak? Yani işçiler nasıl bu koşullarda çalışmaya itilecek, devam edecek?” Ve bunun etrafında da mesela şimdi az önce arkadaşlar haber verdiler. Bağımsız Maden İş şimdi Kınık’ta bir cenazeye katılacak, Aliağa’daki hayatını kaybedenlerden bir tanesi. Onun kardeşi de Kınık’ta madencilik yapıyor. Bağımsız Maden İş Sendikası’nın üyesi. Doğal olarak bu insanlar nasıl bir iki nesil içerisinde bir tanesi Aliağa’da metale gidiyor, bir tanesi madende yerin altına giriyor, nasıl böyle organize edildiler? Bu insanlar buna nasıl zorunda bırakıldılar? Bunu hüküm kılan politikalar nasıl geliştirildiler? Soma’dakiler çok iyi biliyor mesela tütün üretimiyle bunun doğrudan ilgisi olduğunu. Bu kararları kimler verdiler yıllar içerisinde? Doğal olarak bütün bir yapı bizim en güvenmemiz beklenilen yani halka bunlara güvenin diye çıkan yapıların tamamı bir suç şebekesi haline getirilmiş. O duruşma salonunda Beyan vererek, o duruşma salonunda tanık dinleterek mücadele etmek mümkün değil. Biz %100’ümüzle oynayarak en fazlasını yapmaya çalışıyoruz ama bu yeterli değil. Buradan adalet üretmek mümkün değil. Adaletsizliği yıkmak mümkün değil. Doğal olarak bunu az önce meslektaşım da söyledi. Siyasal ve toplumsal bir mücadele halinde ve şuna da dikkat çekerek belki toparlayayım bu dosyada da olumlu bugüne kadar ne olduysa Ali Osman Akat’ın bir yıl tutukluk alması da dahil. Onu hemen serbest bırakırlar. Başka örneklerde görüyoruz. O da dahil olmak üzere. Kamu görevlilerinin eksik, ağır aksakta olsa dosya dahil edip tutuklanmaları da olmak üzere. Bunlar aileler bir arada mücadele içinde olduğu için oldu. O Gebze meydanına çıkana kadar adalet arıyoruz biz. Şunları talep ediyoruz, bunları talep ediyoruz diye. Kimse bu insanları insan yerine koyup görüşmüyordu bile. Görüşmüyorlardı bile.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Ali Osman Akat’ın tahliye edilmesinin nedeni, hakimin bu para hareketlerini önemsememesini, hukuken bir delil görmemesi mi? Önemli bir şey, bir para hareketleri var diyorsunuz, sadece bir kaçırma olayı yok. Nedir? Onu bir yorumlasanız.
Mert Batur: Ravive’deki çalışmayı Ali Osman Akat’ın taşere ettiğini düşünüyorum. Aşağıya doğru bir taşeron zinciri halinde yürütüldüğünü düşünüyoruz. Burada mahkeme şunu söyledi; benim dosyamda bu kişi suçluyu kayırmayla yargılanıyor. Tamam ama bak yeni deliller ortaya çıktı, hem de senin dosyaya kazandırdığın delillerle. Bunların içinde biz araştırmalar yaparak bunları ortaya çıkardık. Bunlarla ilgili ek savunma al, sen suç duyurusunda bulun, dosyalar birleşti. Nasıl kamu görevlilerine yapıldı, dosyalar birleşti. Doğal olarak buradaki suçluyu kayırmayla sınırlı olmadığını ortaya koydun, sen,n delillerin ortaya çıkardın. Mahkeme dedi ki: “Ben bunu yapmıyorum, siz eğer istiyorsanız bununla ilgili suç duyurusunda bulunun.” ama mahkeme yapabilirdi. Mahkemenin böyle hakları var ama bunu kullanmıyorlar. Doğal olarak suçluyu kayırmada da azami sınıra gelmiştir tutukluluğu deyip serbest bıraktı. Eğer suçluyu kayırma olsaydı gerçekten doğru ama azami tutukluluk bu tip bir deliller ortaya konmuşken artık suçluyu kayırma olmadığı ortaya çıkmışken serbest bırakmak bu insana sen git bir daha gelme demek.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Şimdi olayın Çalışma Bakanlığı’na doğru ilerlemesi gerektiğini hep söylüyoruz. Sizler söylüyorsunuz. Fakat orada bir direnç var. Yukarıya doğru çıkartılmadığını söylüyorsunuz. Neden çıkartılmalı? Elinizdeki deliller nedir? Onu da çok kısaca açıklar mısınız? Hakim neden çıkartmadı? Ve sizce neden çıkartmalı? Hala bunun yolu var. Kapalı değil. Mahkeme devam ediyor. Bu çok önemli, ben bunu çok önemsiyorum.
Mert Batur: Bunun hukuki ve teknik sebepleri de var, delilleri de var ama ben mesela bütün izleyenlerin rahatlıkla kavrayabilmesi açısından şu kadarını söyleyeyim, zaten siz de defalarca kez söylediniz. Bu patlama ve yangının olduğu yerin iki yan binası İşkur. SGK’ya bağlı, Çalışma Bakanlığı’na bağlı, İşkur binası hiçbir kere bile denetimleri yok. Bir kere bile burada ne oluyor? Burada 17 tane cimer şikayeti var. Koku sebebiyle, kimyasal sebebiyle güvencesiz çalışma sebebiyle sigortasız çalışma sebebiyle çocuk işçi çalıştırılması sebebiyle var. Bütün bunlar biliyorsunuz CİMER’e şikayet edilince ilgili birimlere doğru yönlendirme yapılıyor ve vatandaşa da bilgi veriliyor. Bilgi de verilmiş, biz yönlendirdik zaten orası yıkılacak, zaten bilmem ne diye hiçbiri yapılmamış. Doğal olarak bütün bu şikayetlerin içinde Çalışma Bakanlığı’nı ilgilendiren hiçbir şey bulamıyor mu Çalışma Bakanı kendisine görev çıkaracak?
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Savcı bulamamış. Bunun için böyle bir somut delil, bir evrak mı gerekli? Yani bilmiyoruz.
Mert Batur: Burada tekrar bu çalışmanın niteliğini tartışacak bir durum bile yok. Niye onu da söyleyeyim. Burada yapılan çalışma yani üretim ve dolum, kimyasal kozmetik üretim ve dolum faaliyeti, bu faaliyet herhangi bir organize sanayi bölgesinin içinde bile yapılamaz ancak özel olarak belirlenmiş bir bölgede yapılabilir. Büyük İBC tankları içinde yanıcı, patlayıcı, parlayıcı maddeler depolanıyor burada. Onların içinde karışımlar yapılıyor. Onlar şişelere dolduruluyor bizzat işçiler tarafından. Orada öyle otomatik bir sistem yok. Doğal olarak bunu siz bu koşullarda yapamazsınız, burada yapamazsınız, organize sanayi bölgesi içinde bile yapamazsınız. Özel bir bölgeye gideceksiniz ve bununla ilgili bütün şartlar sağlanmış olacak. Ruhsatınız, çalışma ruhsatınız buna uygun sınıfta verilecek. Buna uygun belgeleri götüreceksiniz. Mesela o belgelerin içinde itfaiyeden alınan raporlar da var. Belediye görevlileri dediler ki; “Buranın ruhsat sınıflandırması yanlış verildiği için biz itfaiye raporunu istemedik.” Bu da yalan, onu da yani ayrıca söyleyeyim bu da yalan bir bilgi ama sınıfına uygun verilseydi o itfaiye raporunun da alınması gerekirdi. Onlar da yok mesela burada ve söylüyorum burası, siz zaten orayı gördünüz hemen sol çaprazında benzinlik var, hemen karşısında kağıt geri dönüşüm tesisi var. Sağında, solunda binalar var. İki yanında işkur var, arkasında cami var. Burada daha büyük bir patlama da olabilirdi. Daha büyük bir yangın da olabilirdi ve bu çok ciddi, çok daha büyük bir katliama da sebep olabilirdi. Bununla ilgili defalarca kez uyarılmış vatandaşlar CİMER aracılığıyla uyarmışlar.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Yukarıya yürütülmesi için şu noktada siz avukatlar olarak neler yapmalısınız? Ben bunu merak ediyorum. Evet şu anda mesela Kurtuluş Oransal öldü, kurtuldu kendince. Öte dünyada Allah onun hesabını sorar. Bu dünyada oğulları tamam bir şekilde yargılanıyor. Ali Osman Akat tahliye oldu. Ortalıkta kimse kalmadı. Bakan kendisini kurtardı. Yukarıya doğru aslında Kocaeli Valisi, Dilovası Kaymakamı hepsinin bu konuları denetlemesi lazımdı. Kocaeli Büyükşehir hepsi silsile halinde sorumlulukları var. Hepsi devreden çıktı. Şimdi buralara genişlemesi için şu an net, somut olarak; “Şunu yapmalıyız, şunu yapıyoruz Ömer Bey.” diyeceğiniz neler var sayın Ömer Bey?
Mert Batur: Biz soruşturma kovuşturma aşamalarının hemen başında bu kişilerin zaten soruşturmaya kovuşturmaya kendiliğinden dahil edilmeyeceğini bildiğimiz deneyimlerimizden bildiğimiz bu insanlarla ilgili suç duyuruları hazırladık ve bunlar bazen şöyle olabiliyor kamuoyunda tartışırken sanki biz hukuk tekniğini aşarı şekilde propaganda ediyormuşuz gibi anlaşılabiliyor. Gerçekten öyle değil. İsteyenler olursa paylaşırım da. Bütün yönetmelikleri yani bunlar özel düzenlenmiş alanlar, ateşle çalışma, yangından korunması, kimyasalla çalışma özel düzenlenmiş alanlar ve bu alanlardaki bütün yönetmelikler, bütün mevzuat taranarak mevzuattaki eksikliklerin sorumluları da dahil olmak üzere. Çünkü biliyorsunuz bakanlıkların bu tip yetkileri de var vu yönetmelikleri uygun şekilde çıkarmak, düzenlemek gibi. Bütün bu alanlardaki en ince çalışmayı yaparak bir suç duyurusu hazırladık hepsiyle ilgili. Bütün yukarı doğru giden silsile ile ilgili bu cevapsız bırakılmış durumda şu an.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Cevapsız mı, takipsizlik mi verildi?
Mert Batur: Şu an cevapsız bırakılmış durumda. Bununla ilgili henüz bir şey yok. Bize ulaşan bir tebligat yok. En üst yukarıda bize belediye başkan yardımcıları düzeyinde bir sorumlu önümüze çıkartıyorlar mahkemede. Bunu da az önce anlattığım biçimlerde hemen aklayıp kurtarma peşindeler. Hatta bu mahkemelerin bu tavırlarının neye sebep olduğunu şimdi biz mahkemede şunu söyledik; “Sizin burada vereceğiniz karar bundan sonra Dilovası’ndaki yaşanabilecek iş cinayetleriyle ilgili caydırıcı ya da teşvik edici olup olmayacağınızı belirleyecek.” dedik. Mahkemeye yetti tabi buna tepki gösterdi biraz ama bu gerçek. Neden gerçek olduğunu şöyle anlatayım; belediye yetkilileri daha geçtiğimiz hafta yani yıl dönümü haftasında çıkıp dediler ki ailelerin acılarından faydalanmaya çalışan bazı marjinal bilmem ne dedi. Sendikayı kastederek, avukatları bizi kastederek böyle bir şey söyledi. Mahkeme eğer böyle davranırsa, bu silsileyi işletmezse yukarı doğru, kamu görevlilerini ciddiyetle yargılamazsa, kamu görevlileri de o görevin kendilerine sağladığı olanaklarından faydalanarak ailelerin adalet mücadelesinden marjinal deme fırsatı buluyor. Biz bu marjinal lafına alışığız. İliç’te de aynı şey söylendi. Maden mücadelelerinde de aynı şey söylendi. Soma’da da hatta insanlar linç edildiler. Meydan dayağı atmaya kalktılar. Doğal olarak biz bunu alışığız gocunmuyoruz ama bu hakkı bulmaları bu haddi bulmaları kendilerine işte mahkemelerinin bu tip işlemleri bunları teşvik edici oluyor.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: O halde mahkemelere daha bir baskı yapmak lazım herhalde. Savcıların harekete geçmesi, şu boşlukta kalan suç duyurularıyla ilgili anlamlı adımlar atması gerektiğini söylemiş olalım.
Mert Batur: Buna ek olarak da şunu söyleyeyim. Sanık yakınları olarak belediyede çalışan insanlar mahkemeye getiriyorlar. Siz de mahkemede gördünüz sanık yakınlarının tarafını. Belediyede çalışan insanlar getiriliyorlar ve bu ayrı bir usulsüzlük, buna ayrıca tartışırız ama biz aileleri yalnız bırakmamak zorundayız. Bu bizim sorumluluğumuz, yurttaşlar olarak neyse bu ideolojik pozisyonlar, ahlaki ve dini pozisyonlar neyse artık bizim imanımız ama bu aileleri bir sebepten, kendi içimizde bulduğumuz bir sebepten yalnız bırakmamak zorundayız çünkü bu insanlar, anmada da söyledim, biz ölülerimizi anmıyoruz sadece. Ölülerimiz evet onlar bizim, az önce siz de söylüyordunuz, Kurtuluş Oransal öldü ve bütün suçu oğulları dahil onun üstüne atarak yırtmaya çalışıyorlar. Belediye’de de Özkan Genç diye bir kişi var. O da vefat etmiş. Onun üzerine atarak belediyede yırtmaya çalışıyor bu işten artık kendi ölüleri kendi hesapları. Biz bizim ölülerimize sahip çıkarız ama yaşayanlara seslenmek için henüz uzuvlarını kaybetmemiş, yakınlarını kaybetmemiş, kendi canını kaybetmemiş insanlar bu mücadeleye omuz verecekler. Vermeliyiz ki bu işlerde caydırıcı sonuçlar üretebilelim. Bu durumda bile bu çalışma rejimi altında iş cinayetleri kurucudur bunu biliyorum ama adalete bir nebze olsun yaklaşmak için bir araya gelip mücadele etmekten başka şansımız yok maalesef.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Biz işin peşini bırakmayacağız. Çok önemli noktaların altını çizdi avukatlarımız. Çok teşekkür ederiz. Avukatlarımız çok önemli bir takipteler. Ne kadar önemli bir iş yaptıklarını hepimiz bugün gördük. 9 Kasım dün yaşanan olay çok büyük. Bugün meclis bunu konuşuyor, kamuoyu bunu konuşuyor ancak biz kamuoyuna diyoruz ki; “Sınıfta kalıyorsunuz çünkü katliam sonrası fikri takipler bırakılıyor. 3-5 kişinin sırtında kalıyor. Böyle olmamalı.” Savcıları ben buradan tekrar göreve çağırıyorum. Hala bu yukarıya giden silsilenin yargılanmasıyla ilgili bir şans var. Ellerini vicdanlarına koysunlar. O savcılar bu suç duyurularını karşılıksız bırakmasınlar. “Ya beni işte Şemdinli’ye sürerler, Beytüşşebap’ta soluğu alırım.” demesinler. Gerekeni yapsınlar. Çok ağır bir vicdani yük altındalar. Çok teşekkür ederiz avukat Mert Batur. Çok önemli bilgilerden istifade edeceğiz ve takip edeceğiz.
Değerli izleyenler, bugün de programımızın sonuna geldik. Her hafta Salı günü saat 21.00’da yapıyoruz. Önümüzdeki haftada inşallah saat 21.00’da Salı günü birlikte olacaksınız. Hepinize hayırlı akşamlar, hoşça kalın.

























Yorumlar