24 Ağustos 2026
Merhaba, iyi akşamlar. Batman’dayız. Batman Kültür Mahallesi’nde İmece Bahçe’deyiz. Güzel bir çay bahçesi. Batman’da havalar oldukça sıcak, 42 derece. Bugün herkes böyle klimaların altına sığınmış durumda. Güzel bir çay bahçe’sindeyiz ve burada Batman’ın sorunlarını konuşuyoruz.
Yanımızda yılların Çiftçisi Sayın Celal Anlayıcı. Batman’ın toprağı oldukça verimlidir. Ben de 1 sene Batman’da kaldım. Gerçekten böyle kapkara güzel, verimli toprağı var, hayranlıkla izlerdim ve Batman’ın tarımla ilgili sorunları var. Yılların çiftçisi olarak Sayın Celal Anlayıcı bize bu konuda bir şeyler anlatacak çünkü dertli kendisi, tarımın sorunları ve Batman Toprak Mahsulleri Ofisi bütün bunlarla ilgili çiftçinin sorunlarını anlatacak. Aslında şahsının sorunlarını değil. Celal Bey ne diyorsunuz? Batman’da çiftçilerin sorunları nedir?
Celal Anlayıcı: Bizim çiftçi arkadaşlarımızın genel sorunları şu anki temel sorunumuz öne çıkan bu mevsimde öne çıkan temel sorunumuz biz bu bölgede ağırlıklı olarak planlı üretim sisteminden kaynaklı Tarım İlçe Müdürü, müdürleri; “TMO randevusunu vermeyeceğiz.” demişler. 3 yıl üst üste ektiğin parseli “Mısır ekemezsin, alternatif ürünler ekmek zorundasın.” diye bir sistem getirilmiş bize. Şu anda bizim temel sorunumuz dediğim gibi Mısır hasatı yaklaşıyor. Yaklaşık 1 ay sonra mısır hasadı başlayacak. Biz TMO’ya ürün veremezsek biz tüccarın insafına kalmış oluruz ve bu da ciddi bir sorun olur. Bakanlıktan ricamız bu kararı revize etmeleri eğer varsa böyle bir kararları revize etmeleri ve bize alternatif ürünler sunmalı ve o alternatif ürünleri sunduklarında da bizi teşvik etmeli, girdilerin maliyetini düşünerek hesaplayarak fiyat belirlenmeli. Şu anda fındığın geçen sene kilosu üretici 330 TL’ye satmışken ben haber aldım. Şu anda 160 TL’ye satamıyor ve bu bizim için de kaygı oluşturuyor. Acaba biz de mi bu fiyatla daha geçen seneden daha düşük fiyatla mı satacağız? Ya da girdilerin hesaplamasını yapılarak mı bu fiyat açıklanacak? Şu anki temel sorunumuz dediğim gibi hasat yaklaşıyor ve TMO’nun, tarım ilçe müdürleri tarım il müdürlüğü, Tarım Bakanlığı bu planlı üretimden kaynaklanan sıkıntıyı giderilmesi, revize etmesi ve bize randevu vermeleri gerekiyor. Yoksa ciddi bir zarar ederiz ve binlerce çiftçi bu karardan etkilenip mağdur oluruz.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Basit bir mesele değil, binlerce kişi ilgilendiriyor.
Celal Anlayıcı: Binlerce kişiyi ilgilendiriyor çünkü üç yıl üst üste hepimiz aynı parselde mısır ekmişiz ve bize deniliyor ki “3 yıl üst üste ektiğin parseli aynı ürün ise biz zaten sana destek vermiyoruz.” Zaten bu sene bize destek vermiyor. “2 yıl ek ara ver.” diyor. “Bir sene farklı bir ürün ek tekrar üç yıl ekebilirsin.” Diyor.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Bunu niye söylüyor? Toprak bununla daha verimli olur diye mi yoksa çok mısır olur bizim hesabımıza ülkenin hesabına gelmiyor diye mi? Nedir?
Celal Anlayıcı: Adı üstünde planlı üretim denilen şey; ülkenin şu bölgede şunu ekin ki o ihtiyaçları hesaplama sistemidir galiba. “Şu bölge şunu eksin, şu bölge şunu eksin.” öyle bir sistem getirilmiş. “Örneğin Diyarbakır, Batman bu sene ayçiçeği eksin veya pamuk eksin.” “Adana, Konya bu sene şunu eksin.” diye bir sistem çıkarılmış. Biz farklı ürünlerde de teşvik alamadığımız için, eğitimini alamadığımız için örneğin ayçiçeği ekeceğim ama ayçiçeğini nereye satacağım? TMO alıyor mu? Tarım ilçe müdürlükleri, tarım il müdürlükleri böyle bir seminer toplantı çiftçilerle almalı.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: “Ben bu ayçiçek meselesini bilmiyorum.” diyor.
Celal Anlayıcı: Evet bilmiyorum. Hiç ekmemişim.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Şartları ne olur? Ürün verimini arttırma yollarına dair bilgi verilmeli.
Celal Anlayıcı: Pamuk ektim 3-4 sene önce. Pamukta da zarar ettim. Pamuğu bıraktım tekrar Mısır’a yöneldim.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Pamukta niye zarar ettin?
Celal Anlayıcı: Fiyatından kaynaklı. Pamuk üretimi Türkiye’de az ama fiyatı düşük. Bunu yurt dışından getiriyorlar. Yurt dışından ithal ediyor. Şimdi Mısır’da da böyle. Ukrayna’dan ve Rusya’dan ithal ediyor oraya. Oysa benim malım burada. Bu ithal mevzusu kaç milyon ton Ukrayna’da Rusya’dan Mısır ithal ediliyor. Gümrük vergisini %130’dan galiba %5’e indirdi 2026’da Tarım Bakanlığı.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Niye ithal ediyor? Burada bizim ülkemizde acayip mısır üretilebilir.
Celal Anlayıcı: Tarım Bakanlığı’nın çalışmaları ne şekildedir? Neden bunu yapıyor? “Bana mısır ekme diyorsun ama gidip dışarıdan getiriyorsun.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Burada ciddi bir mesele var. Sayın Tarım Bakanı buna bir cevap versin. Hakikaten mısır için elverişli olmayan bir ilimiz yok neredeyse değil mi?
Celal Anlayıcı: Evet.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Her tarafta bu ülkede mısır yetiştirilir. O zaman niye Ukrayna’dan mısır getiriyorsunuz? Bu mesele son derece önemli. Bir de bu sefer çiftçi de strese giriyor. Ben biliyorum Batman’da mısır üretimi çoktur. Çiftçi alışmıştır, yaygındır. Çiftçi mısırı bilir, satışını bilir, şartlarını bilir. Kardeşim sen şimdi “Yok olmadı efendim ayçiçeği yapacaksın, yok pamuk yapacaksın, yok şu yapacaksın.” tamam bunu da yapar ama bunun eğitimini ver.
Celal Anlayıcı: Eğitimidir, teşviğidir, alım garantisidir. Bunu bana ver ki ben ekeyim . Şimdi ben bilmiyorum ayçiçeği ekersem TMO alıyor mu? Devlet bunu alıyor mu? Ben tüccara mı satacağım? Bunu bilmediğim için cesaret edemiyorum.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Fiyatlar da her geçen sene düşüyor. Adam diyor ki: “Geçen senenin hemen hemen aynı fiyatları baş fiyat veriyorum. Ne halin varsa gör kardeşim.” Diyor.
Celal Anlayıcı: Kaç yıldır böyle gidiyor. %10-15 fiyat artışı yapar ama girdiler de %300 artış var. Gübredir, ilaçtır, mazottur, işçiliktir, yevmiyelerdir, bunlara ilave sulamasıdır, elektriğidir. Bunları hesapladığında çok bariz görünüyor. Girdi hesaplaması yapılarak fiyat belirlenirse bir komisyon bunu belirler. “Girdi hesabı nedir?” “İşte bu ürünün hakkı budur.” diye bir baş fiyat açıklanırsa tabii ki memnun oluruz. Girdi fiyatlarını düşürmeden “Ben bu kadar vermiştim. Bu senede bu kadar veriyorum. %10-15 arttırıyorum.” demek doğru değil. Çünkü girdi fiyatları bazı kalemlerde %300 arttı. Çok fazla girdi kalemlerde. İşçilikte de aynı hakeza.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Geçen sene çalıştırdığınız ücretle bu sene çalıştıramıyorsunuz.
Celal Anlayıcı: Çalıştıramıyorsunuz %100 fark var. Sulamasıdır, elektriğidir, traktörüdür, traktör malzemesidir, gübresidir. Çiftçi için en ciddi kalem gübredir. %100’ü aşan fiyat var şu an 2026 için söylüyorum. 3 yıl önce % 400 artmıştı. En belirgin temel ihtiyaç olan gübreyi ben %100-200 alacaksam gübreyi de her sene arttırman lazım ki ürün alabilesin. Dönüme 3 sene önce 40 kilo veriyorsan bu sene 50-60 kilo vermek zorunda. Seneden seneye onu arttırmak zorundasın çünkü arttırmazsan verim alamazsın. Bu seneki bu planlı üretimden kaynaklı çiftçiler, mısır üreticileri olarak bizim kaygımız desteklemeyi alamayacakmışız planlı üretimden kaynaklı. Bunun revize edinmesi desteklerinin verilmesini istiyoruz ve TMO’nun bize randevu açmasını istiyoruz. Bakanlığın açıkladığı fiyatı da girdilere göre belirlenmesini talep ediyoruz ve istiyoruz.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Peki, Batman İl Tarım Müdürlüğü’nden talep ettiniz. Batman İl Tarım Müdürlüğü çiftçiye ne kadar yardımcı oluyor? Sizin sesinizi ne kadar bakanlığa duyuruyor? Toprak Mahsulleri Ofisi sizin sesinizi ne kadar duyuruyor? Mutlaka siz oralara da bunları söylüyorsunuz. Bakanlığa buradan bu çiftçi şikayetleri gidiyor mu?
Celal Anlayıcı: Çiftçi şikayeti gidiyor. Bu planlı üretimden kaynaklı TMO’nun randevu vermeyecek haberini Tarım İlçe Müdürlüğü’nden biz duyduk ve şu an aktarıyoruz. Biz iletiyoruz artık onlar ne kadar iletiyor? Ne kadar Tarım Bakanlığı’na iletiyor? Bunu biz bilemeyiz.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Aslında Türkiye’de mısır ihtiyacı çok. İhracat da yapabilir değil mi?
Celal Anlayıcı: Türkiye’nin ürettiği Mısır Türkiye’ye yetmiyor. Dışarıdan getiriyor. 2026’da gümrük vergisi %5’e düştüğü için daha önce %130’du.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Güya yetmiyor dışarıdan getiriyor ama içeridekine de “Hop kardeşim niye üretiyorsun?” diyor. Bunu çözebilecek birisi var mı?
Celal Anlayıcı Daha önce gümrük vergisi %130’du tüccar gidip getiremiyordu çünkü vergi %130’du. Tüccara dedi ki: “Ben vergiyi %5’e indirdim.” Tüccar koştu gitti Ukrayna’dan Rusya’dan getiriyor.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Ülkenin tarımı baltalanıyor. Buradan Tarım Bakanlığı’na sormak lazım. Tarım Bakanlığı eliyle mi ülkenin tarımı baltalanıyor? Bunu ben çiftçiler adına sorayım. Biraz da global olarak bakarsanız ben 10 yıl önce burada hekim olarak görev yapıyordum ve böyle hani tarımın müthiş arazilerini görüyordum. Tarımla uğraşma oranı da düşüyor mu?
Celal Anlayıcı: Düşüyor. Getirisinin düştüğünden kaynaklı tarımla uğraşta düşüyor. Mesela benim arazim benim olmasaydı ben ekmezdim. Arazi benim olduğu için ben mecburen ekiyorum. Boş bırakanlar da var. Kiralamalar ve girdileri hesapladığında çiftçi hasat döneminde sadece girdisini çıkarırsa eyvallah diyor. Kar marjı bile gelmiyor. Karı da kalmıyor. Dolayısıyla çiftçi 1000 dönüm eken 500’e düştü. 500 eken 300’e düştü. Böyle düşüyor.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Peki Batman Valiliği bu konuda ne yapıyor?
Celal Anlayıcı: Biz köyümüz Silvan’a bağlı. Gerçi başvurduk, Batman’a bağlanmak istiyoruz çünkü Batman’a sıfırız. Diyarbakır’a 100 kilometre uzaktayız. Batman’a 12 kilometre uzaktayız. Batman il sınırına sıfır bizim köyümüz. Dolayısıyla hizmet de gelmiyor. Bizim grup yolu var. Grup yolu onlarca köyün yoludur. 3 aydır sözde asfaltlanacak. Müteahhidin bize söylediği; ödenek yok. 3 aydır biz bu eziyeti çekiyoruz. Diyarbakır’a 100 kilometre uzakta olduğumuz için, sınırın son köyü olduğumuz için hizmet gelmiyor. Dolayısıyla biz Batman’a bağlanmak için çünkü Batman’a sıfır noktadayız.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Aslında bu kadar Batman’a yakın ama gidip Diyarbakır’a bağlamış.
Celal Anlayıcı: Biz Sayın Ferhat Nasıroğlu’na da bunu aktardık geçen hafta. Sayın Ferhat Nasıroğlu da olumlu baktı. Köy referandumu yapılacak. Sandık kuracağız.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Batman’a o kadar yakınsın, seni Diyarbakır’a bağlamış, Silvan’a bağlamış. Diyarbakır-Silvan yolu çok kötü yapılmıyor. Oraya gitsen gidemiyorsun. Batman’a gelmek istiyorsun. Batman’a da bağlı değilsin. Böyle bir ikircikli durum.
Celal Anlayıcı: Bizim şu anki yolla ilgili bizim eleştirimiz Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne çünkü Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’ne bağlıyız. Müteahhid şu anda diyor ki: “Ödenek yok ben çalışma yapamıyorum.” ve 3 aydır biz bu işkenceyi çekiyoruz.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Bu sizi nasıl etkiliyor tarımcılar olarak? Bu durum sizi nasıl etkiliyor ?
Celal Anlayıcı: Araçlarımız yıpranıyor. Tozdan, dumandan geçilmiyor. Yol sağlı sollu mısır tarlalarıdır ve o toz mısır tarlalarına dolanmış. Şimdi o mısırlar verim vereyecek mi vermeyecek mi o kaygımız da var ve bunu Silvan Tarım İlçe Müdürlüğü’ne de bizim muhtarlara da aktardık. Gasar tespit oluşsun diye.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Bölgede sorunlar bitmiyor. Tabii bir taraftan tarımın sorunları, bir taraftan yol yapımıyla ilgili sorunlar. Çiftçiler iki yönden de vuruluyor. Bir taraftan baş fiyatlar, destekleme adımlarının düşüklüğü, “Efendim işte bu sene şunu ekmeyeceksin, bunu ekeceksin.” denilmeler. Ardından çiftçiye yönelik eğitimlerin eksikliği var. Bakın bu da önemli bir şey. Eğitim ve teşvik. Çiftçiyi eğiteceksin kardeşim. Boşuna mı ziraat fakülteleri var Çiftçi diyor ki: “Bizi eğitin kardeşim, öğretin. Tamam biz de yapalım.” “Sana bu kadar baş fiyat verdik kardeşim ne halin varsa gör bana ne ya!” o zaman da çiftçi diyor ki: “Tamam ben ekmiyorum kardeşim. Başka bir yol arıyorum kendime.” Bundan sonra ülkenin tarımı geriliyor. Genel olarak tarım geriliyor.
Celal Anlayıcı: Şu anda kaygılıyız. Biz çiftçi olarak şu anda kaygılıyız.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Bu akşam da ÖFG TV’yi Batman’da yaptık. Batman’lı çiftçilerin sorunları son derece önemli. Dinledik. Batman’ın daha pek çok sorunu var. Onları da dinliyoruz. Halkımızı dinliyoruz. Gün boyu dinledik. Çok farklı sorunlar dinledik ama tabii Batman önemli bir tarım merkezi. Aslında hakikaten toprakları son derece verimli. Çok güzel işler yapılabilir. Bırakın gerilemeyi Batman, Diyarbakır tarımı ilerleyebilir. Çok güzel işletilirse müthiş verimler olur. Bugün Konya kadar olan Hollanda dünyada harikalar yaratıyor tarımda. Konya kadar arazileri var.
Celal Anlayıcı: Sayın vekilim Konya’da, mısırda 1 ton alırken biz burada burada 1.600 alıyoruz arazilerimiz verimli. Arazilerimiz çok verimli. 2 tona ulaşan var. Ben geçen sene 1.800’ü gördüm kendi arazimde ama fiyat böyle olunca zarar ediyoruz ve kaygılanıyoruz.
Ömer Faruk Gergerlioğlu: Biz Tarım Bakanlığı’nı eleştirdiğimiz zaman Tarım Bakanı çıkıyor diyor ki: “Dört dörtlük tarım politikamız var. On numara işler yapıyoruz Ömer Bey.” ama tamam da sahada çiftçi Celal abi öyle demiyor işte. Biz sahadan konuşuyoruz. İktidara da sesleniyoruz; Recep Tayyip Erdoğan hem Cumhurbaşkanı, hem AK Parti’nin Genel Başkanı “Çalışınca oluyor.” diyorlar. İşte sonuçta olmuyor. Batman’da tarım geriye gidiyor. Ülkenin birçok yerinde de gidiyor. Karadeniz’e git fındıkçıya dokun, ondan da bin ah işitirsin. Benim bölgem Kocaeli’ne gel, fındık üreticisine bir dokun, bin ah işitirsin. gerçekten her yerde tarımda gerileme var. Bunu bak şimdi kimi çağırırsan çağır. Trakya’daki adamı çağır. Akdeniz’dekini çağır. Karadeniz’i çağır. Maalesef herkes inim inim inliyor. Evet, durum böyle Batman’da. Biz Batmanlılarla konuşmaya devam edeceğiz. ÖFG TV’nin bu akşamki programı da Batman’daki tarımdı. Tarım açısından çiftçi Celal Anlayıcı beyefendiyle konuştuk dinledik ve bu sorunları Tarım Bakanlığı’na iletiyoruz. Herkese haftaya salı günü akşam 21.00’da buluşmak üzere. İyi akşamlar diliyorum.
Yorumlar